در بیشتر موارد، گوش نیازی به تمیز کردن ندارد؛ اما زمانی که تجمع جرم گوش باعث ایجاد علائم یا ناراحتی شود، پاکسازی آن ضرورت پیدا میکند. برای خارج کردن جرم گوش(ear-wax) از مجرای آن، باید نهایت دقت و احتیاط را به کار بگیرید تا از آسیبهای احتمالی جلوگیری شود. مدت زمان شستشوی گوش به شرایط گوش شما بستگی دارد، ولی در اکثر مواقع بیشتر از چند دقیقه طول نمی کشد.
در این مقاله، اطلاعات مفیدی درباره روشهای صحیح شستشوی گوش ارائه خواهیم داد. همچنین توصیه میکنیم پیش از مطالعه کامل مقاله، ویدئوی زیر را مشاهده کنید.
مدت زمان شستشوی گوش چقدر است؟
مدت زمان شستشوی گوش معمولاً بین ۵ تا ۱۵ دقیقه متغیر است و به میزان تجمع جرم گوش و روش مورد استفاده بستگی دارد. در صورت انجام شستشو با سرنگ یا دستگاههای مخصوص در مطب پزشک، این فرآیند اغلب در کمتر از ۱۰ دقیقه انجام میشود. اما اگر از قطرههای نرمکنندهی جرم گوش استفاده شود، ممکن است چند روز زمان ببرد تا جرم کاملاً نرم شده و به طور طبیعی خارج شود. در هر صورت، اگر شستشوی گوش بیش از حد طول بکشد یا باعث درد و ناراحتی شود، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
در ادامه دلایل جرم گرفتن و گوش و نکات مهم شستشوی گوش را بررسی خواهیم کرد.
چرا گوش موم تولید میکند؟
یکی از دلایل کثیف شدن گوش، مادهای به نام سرومن، موم یا همان جرم گوش است؛ جرم گوش به صورت طبیعی در پوست مجرای گوش تولید میشود. همانطور که میدانید، جرم گوش وظیفه محافظت گوش و چرب نگه داشتن آن را بر عهده دارد. در صورتی که مقدار این ماده کاهش یابد، احتمال خشک شدن گوش افزایش مییابد؛ خشک شدن گوش میتواند منجر به خارشهای شدید در گوش گردد.
جرم گوش به دلیل خاصیت ضدباکتریایی خود، به پاکیزه ماندن گوش کمک میکند. هنگام جویدن یا حرکت دادن فک، موم گوش به طور طبیعی به سمت بیرون هدایت میشود؛ این موم که سرومن نام دارد، در بخش ابتدایی مجرای گوش تشکیل میشود. بااینحال، اگر به اشتباه به انتهای مجرای گوش هدایت شود، ممکن است باعث انسداد پرده گوش گردد.
در چنین شرایطی، برای خارج کردن موم نباید از گوش پاک کن یا انگشت استفاده کرد، زیرا این کار باعث فشرده شدن موم در عمق مجرا و نزدیک پرده گوش میشود؛ در این حالت، گوش قادر نخواهد بود به طور طبیعی موم را دفع کند و ممکن است مشکلاتی مانند کاهش شنوایی یا احساس گرفتگی ایجاد شود.
استفاده از سمعک(hearing aids) و یا هر نوع وسیلهای که داخل مجرای گوش قرار گیرد، میتواند یکی از دلایل جمع شدن موم گوش باشد.
تمیز کردن گوش با اشیا چه مضراتی به همراه دارد؟
استفاده از گوش پاک کن، اجسام تیز و یا انگشت برای خارج کردن موم گوش میتواند خطرات و مضراتی همچون موارد زیر را دربرداشته باشد:
- عفونت
- پارگی پرده گوش(tympanic membran perforation)
- کاهش شدید شنوایی
آیا باید گوش را تمییز کرد؟
پزشکان تمییز کردن گوش را امری ضروری نمیدانند؛ بنابراین بهتر است در حالت عادی گوش تمییز نشود؛ در صورت تجمع موم گوش و ایجاد علائم آزاردهنده، بهتر است برای پاکسازی گوش، به پزشک گوش،حلق و بینی مراجعه شود. در صورتی که جرم گوش در داخل گوش تجمع یابد، علائمی را از خود نشان میدهد که در ادامه برخی از علائم رایج آن بیان شده است:
- درد گوش(ear pain9)
- احساس پری گوش(ear congestion)
- کاهش شنوایی موقت که به مرور شدت یابد
- وزوز گوش(tinnitus)
- خارش(itchy ear)
- ترشح
- بوی بد و نامطبوع
- سرفه کردن
بروز این نوع از علائم به ندرت اتفاق میافتد؛ در صورت مشاهده هر یک از علائم بالا، بهتر است به پزشک مراجعه کنید؛ پزشک بعد از معاینه علت ایجاد این علائم را به شما اعلام میکند.
شست و شوی گوش چیست؟
تجمع جرم گوش در طول زمان میتواند باعث ایجاد مشکلاتی مانند کاهش شنوایی، احساس گرفتگی یا حتی آسیب به مجرای گوش شود؛ خارج کردن اجسام خارجی یا جرم اضافی گوش میتواند از شدت این مشکلات بکاهد. گاهی اوقات، به دلایل مختلف، اجسام خارجی وارد گوش میشوند که برای خارج کردن آنها، شستشوی گوش یکی از روشهای مؤثر است. به طور کلی شستشوی گوش روشی سریع و آسان برای خارج کردن جرم اضافی یا مواد خارجی از مجرای گوش است. این روش تا زمانی که جرم یا مواد خارجی به عمق مجرا نرسیده و باعث آسیبهای جدی نشده باشد، بسیار مؤثر خواهد بود.
البته، شستشوی گوش تنها یکی از روشهای پاکسازی گوش است؛ روشهای دیگر شامل استفاده از ابزارهای مخصوص مانند حلقه (رینگ) یا مکش (ساکشن) میشود که برای انجام آنها نیز، حتماً باید از متخصص کمک گرفت. این روشها باید با دقت و تحت دید مستقیم پزشک، معمولاً با استفاده از میکروسکوپ، انجام شوند تا از آسیبهای احتمالی جلوگیری شود.
نحوه شست و شوی گوش چگونه است؟
برای شستشوی گوش، مراجعه به پزشک ضروری است. پزشک ابتدا با معاینهی گوش، علت بروز علائم را بررسی میکند. در صورتی که این علائم ناشی از تجمع جرم یا وجود مواد خارجی باشد، شستشوی گوش توصیه میشود. در مرحلهی بعد، پزشک با استفاده از اتوسکوپ، گوش را دقیق بررسی میکند.
اگر گرفتگی گوش به دلیل انباشت جرم باشد، پزشک معمولاً با استفاده از سرنگ مخصوص و محلول شستشو، موم اضافی را خارج میکند. این محلول معمولاً ترکیبی از آب و نمک یا آب همدما با محیط (گاهی کمی گرمتر) است که به نرم شدن و دفع راحتتر جرم گوش کمک میکند. برخی پزشکان پیش از انجام شستشو، استفاده از مواد نرمکنندهی جرم گوش مانند روغن بچه، روغن معدنی یا داروهای مخصوص را توصیه میکنند. این مواد به خروج آسانتر موم کمک کرده و معمولاً باید چند قطره از آنها، دو تا سه بار در روز، به مدت چند روز در گوش ریخته شود. www.webmd.com
آیا شست و شوی گوش خطری دارد؟
شست و شوی گوش در افرادی که مشکلات زمینهای همچون پرده گوش پاره شده، لوله در پرده گوش یا سیستم ایمنی ضعیف داشته باشند؛ توصیه نمیشود. یکی از مضرات شست و شوی گوش، توجه به این مورد است که این امر عفونت گوش را تشدید میکند! بنابر این شست و شوی گوش در افرادی که دارای عفونت درمان نشده هستند؛ توصیه نمیشود. در ادامه برخی از رایجترین خطرات شست و شوی گوش بیان خواهد شد.
عفونت گوش
عفونت گوش خارجی یا به عبارت دیگر اوتیت خارجی یکی از عوارض شست و شوی گوش به حساب میآید؛ زیرا در صورت وجود زخم باز، احتمال ایجاد عفونت بالاست. التهاب مجرای گوش در اثر عفونت ایجاد میشود و التهاب گوش میتواند بسیار دردناک باشد.
شست و شوی گوش باید با دقت صورت گیرد. برای جلوگیری از عوارض شست و شوی گوش بهتر است به پزشک مراجعه شود. کیلینیک گوش تهران در خیابان ولیعصر در این زمینه میتواند شما را یاری دهد.
پارگی پرده گوش
تجمع موم در داخل گوش و تلاش برای خارج کردن آن با جسم خارجی میتواند به پرده گوش آسیب برساند؛ همچنین شست و شوی گوش در این شرایط چنانچه به درستی صورت نگیرد میتواند به پرده گوش فشار وارد کند.
آیا شست و شوی گوش عوارضی دارد؟
در اکثر افراد بعد از انجام شست و شوی گوش عوارضی مشاهده میشود؛ برخی از این عوارض جدی و برخی دیگر عادی هستند. در ادامه به عوارض ناشی از شست و شوی گوش خواهیم پرداخت.
عوارض رایج شستشوی گوش
برخی عوارض چندان جدی نیستند؛ اما میتوانند باعث ناراحتی فرد بیمار شوند. این عوارض در مدت کوتاهی برطرف خواهند شد. برخی از شایعترین عوارض شست و شوی گوش عبارتنداز:
- سرگیجه موقت
- ناراحتی یا درد مجرای گوش
- وزوز گوش
در صورتی که علائم ذکر شده، شدت یافت؛لازم است سریعا به پزشک مراجعه شود.
عوارض نادر
برخی از عوارض بسیار نادر هستند. این عوارض عبارتنداز:
- چرخش محیط اطراف به دور بیمار
- ناشنوایی موقت و یا دائم
آیا روش جایگزینی برای شست و شوی گوش وجود دارد؟
برخی از روشهای خانگی میتواند جایگزین شست و شوی گوش شود. این نکته حائز اهمیت است که در صورت داشتن شرایط خطرناک انجام چنین روشهایی توصیه نمیشود. برای خارج کردن موم از داخل گوش چندین روش وجود دارد که عبارتنداز: www.healthline.com
روغنهای طبیعی
روغنهای طبیعی همچون روغن زیتون و روغن بچه تحریک کننده نیستند. چند قطرهای از روغنهای طبیعی میتواند به نرم کردن موم در داخل گوش کمک کند؛ در صورت استفاده بعد از چند دقیقه گوش را بر روی یک پارچه خم کنید. در این صورت مواد اضافی از گوش خارج میشود.
آب نمک
اب نمک به نرم کردن موم گوش کمک میکند؛ چند قطره از آب نمک در طی مدت زمان 3 الی 5 دقیقه میتواند موم گوش را نرم کند.
مخلوطها و محلولها
محلولهای همچون هیدروژن پراکسید و مخلوطهایی همچون سرکه و الکل میتواند به رفع جرم گوش کمک کند؛ این نکته قابل ذکر است که برخی از افراد ممکن است به این مواد حساسیت نشان دهند.
شمع کردن گوش
شمع کردن گوش یکی از روشهای منسوخ شده است. در گذشته از شمع به عنوان جایگزینی برای شست و شوی گوش استفاده میکردند. در این روش شمع روشن را به داخل مجرای گوش وارد میکردند. گرمای شمع باعث نرم شدن موم میشد. امروزه این روش نه تنها جایگزینی برای شست و شوی گوش نیست؛ بلکه عوارض شدیدتری را به دنبال دارد.
برای شستشوی گوش به کجا مراجعه کنیم؟
همانطور که در طول مقاله گفته شد، تجمع موم گوش میتواند به دلایل مختلفی اتفاق بیافتد؛ شما میتوانید با مراجعه به پزشک از علت دقیق این اتفاق آگاه شوید. به عنوان مثال استفاده از سمعک یکی از دلایل جمع شدن موم گوش است؛ همچنین استفاده از اجسام خارجی برای تمییز کردن و خارش گوش نیز میتواند مشکلاتی را ایجادکند.
کلینیک گوش تهران با داشتن بهترین متخصصان گوش، حلق و بینی بهترین خدمات را به بیماران ارائه میدهد. اگر شما علاقه مند به کسب اطلاعات بیشتر در مورد روش درمانی کلینیک گوش تهران و تیم حاذق این کلینیک هستید؛ با کلینیک گوش تهران تماس بگیرید.
پزشکان تیم کلینیک گوش تهران با سابقه طولانی بیست ساله جراحیهای گوش میتوانند مشاوره خوبی برای درمان بیمارهای گوش شما باشند. کلیه محتوای سایت کلینیک گوش تهران توسط متخصصان ماهر این تیم ازجمله دکتر نسرین یزدانی، دکتررضا زاده ،دکتر احدی و دکتر ساسان دبیری به تایید رسیده است.
24 دیدگاه دربارهٔ «زمان لازم برای شست و شوی گوش»
سلام خسته نباشید. ۴روزه گوشم گرفته دیروز برای شستشوی گوش رفتم هیچ فرقی نکرده چیکار کنم؟
با سلام. اگر پس از شستشوی گوش هنوز احساس گرفتگی دارید، فورا به متخصص گوش مراجعه نمائید.
سلام وقت بخیر دخترم ۸ سالشه گوشش جرم شدیدی گرفته با ساکشن هم در نیومده دکتری که بردم گفتن با میکروسکوپ باید گوشش رو معاینه کنن و جرمش در آورده بشه شما تو کلینیک دارید این تجهیزات میکروسکوپی رو
سلام. بله مراجعه کنید 88870912
باعرض سلام خانم دکتر میخواست پرسید بیمارستان امیر اعلم رفتن دکتر معاوینه نگاه کرد گفت جرم داد مقطره گوش داد بریز هر دوتا گوش پنج روز بعداش باید برو شستویی گوش می ترسید دکتر بلد نیستن پرده گوش پاره کن نشود کر شوم چکار کن میشه کمک راهی پیدا کن ممنون من دختر اقا هدایت ۲۶ ساله هستم اسم مریم شماره برزگتر میدم نگو من داد
هر دوتا گوش سکوت میکشید بله چکار کن
طبق دستور پزشکتان درمان را ادامه دهید و در صورت عمدم بهبودی، مراجعه کنید
سلام ممنونم از مطالب خوب و توضیح شیوای خانم دکتر. واقعا استفاده بردیم.
سلام آیا بعد از شست شوی گوش شنوایی کاهش یافته بالا میره؟ و آیا تاثیر محسوس در قدرت شنوایی داره و اگر داره آیا کوتاه مدت است یا بلند مدت؟
سلام. اگر افت شنوایی بدلیل تجمع جرم بوده باشد، معمولا پس از شستشوی گوش وضعیت شنوایی تان بهتر خواهد شد. شستشوی اصولی گوش موجب کم شنوایی نمی شود.
سلام گوش پر جرم هست کثیف چکار کن درد نکن شما ششسویی کن بله من دختر ۲۵ ساله می ترسید چکار کن بله
سلام وقت بخیر
باید برای تخلیه مراجعه کنید
سلام و درود نزدیک دو هفته میشه که گوش راست ام هم شنوایی خود را از دست داده و هم وزوز میکنه و گوش راست ام سنگین شده میشه بگید باید چکار کنم.
سلام. حتما و هر چه زودتر باید به متخصص مراجعه کنید. بدون بررسی گوش و ویزیت کامل نمیشه چیزی گفت.
بل سلام ،
گوش چپ من از تقریبا ۴۵ سال پیش تا کنون بعلت عفونت سوراخ شده و هم اینک بصورت مداوم حداقل ماهی یکبار گوشم عفونت کرده و جرم زیادی جمع میشود و طوری ست که تا سه روز مدام چرک ازش خارج میشه و شنوایی ام تقریبا هفتاد درصد کم شده ، سوال من اینه که به چه روشی میتوانم این جرم را خارج کنم و یا اینکه آیا میشود شستشو کرد ؟ با توجه به سوراخ بودن پرده ، با تشکر از شما
سلام بدون بررسی و معاینه بالینی گوش و وضعیت آن نمی توان نظر داد باید مراجعه کنید و بعد از معاینه نظر قطعی را گفت.
سلام به نظر شما ساکشن بهتره یا شست و شوی گوش؟
سلام به مشکل گوش بستگی داره و اینکه نباید سرخود این کار رو انجام بدید فقط با تجویز پزشک باید باشه.
شست و شو با ساکشن فرق داره؟
سلام هر دو از روش های خارج کردن جرم یا وکس از گوش است. اما تجربه و شواهد نشون میده که عوارض ساکشن از شست و شو کمتر هست و به همین خاطر بیشتر توسط پژشک تجویز میشه.
سلام. من به مرکز شما برای شست و شو مراجعه کردم واقعا همه چیز عالی بود ممنون.
درود در کلینیک گوش تهران شست و شو هم انجام میشه؟
سلام. بله انجام میشه.
سلام خسته نباشید. ۴روزه گوشم گرفته دیروز برای شستشوی گوش رفتم هیچ فرقی نکرده چیکار کنم؟
اگر گرفتگی گوش بعد از گذشت چند روز برطرف نشد باید مجدد برای معاینه حضوری مراجعه کنید