درمان گرفتگی گوش؛ برای کیپ شدن گوش چی خوبه؟

گرفتگی گوش، حسی آزاردهنده است که می‌تواند روزتان را مختل کند؛ از سنگینی و کاهش شنوایی گرفته تا صدای اکو در گوش.‎ گرفتگی گوش، به دلایل مختلفی مانند تجمع وکس، آب رفتن داخل گوش یا عفونت گوش میانی رخ می‌دهد و خوشبختانه، برای هرکدام راهکار مشخصی وجود دارد.‎ برای مثال، مانور والسالوا می‌تواند گرفتگی ناشی از تغییر فشار را در چند ثانیه برطرف کند، در حالی که چند قطره روغن معدنی گرم یا یک کمپرس گرم می‌تواند به نرم شدن وکس گوش و رفع انسداد کمک کند.‎

با این حال، نکته‌ای که خیلی‌ها نادیده می‌گیرند این است که همیشه باید علت دقیق کیپ شدن گوش را تشخیص داد؛ چرا که برخی موارد، مثل عفونت گوش میانی، با درمان گرفتگی گوش در خانه برطرف نمیشوند و نیاز به مصرف آنتی‌بیوتیک زیر نظر پزشک متخصص گوش، حلق و بینی دارند و درمان خانگی به‌تنهایی کافی نیست.‎

درمان خانگی گرفتگی گوش میانی

علت کیپ شدن گوش میانی، بیشتر به دلیل احتقان، فشار، تجمع مایعات یا عفونت گوش است؛ بیماری‌هایی مانند سرماخوردگی و آلرژی، می‌توانند عامل عفونت یا احتقان باشند. در این صورت، می‌توانید از روش‌های زیر برای درمان کیپ شدن گوش کمک بگیرید.^{How to Unclog Ears: Tips, Remedies, and More (healthline.com)}

درمان گرفتگی گوش در خانه با روش های ساده در یک نگاه:

در ادامه، در مورد هر یک از روش ها، توضیحات بیشتری در اختیار شما قرار میدهیم.

مانور والسالوا

این نوع مانور، برای باز کردن گرفتگی شیپور استاش انجام می‌شود؛ آن هم در مواردی که کیپ شدن گوش، به دلیل تغییر فشار باشد. این وضعیت که به آن باروتروما گوش نیز گفته می‌شود، معمولاً هنگام پرواز یا تغییر ارتفاع رخ می‌دهد و به دلیل تفاوت فشار هوا در گوش میانی و محیط ایجاد می‌شود.‎ در نتیجه، فشار بیشتری به پرده گوش وارد شده و ممکن است باعث احساس گرفتگی یا درد شود.‎

برای مانور والسالوا، بینی خود را گرفته و لب‌هایتان را بسته نگه دارید. با دمیدن در بینی، گرفتگی گوش برطرف می‌شود. البته سعی کنید بینی خود را به طور کامل کیپ نکنید، تا به پرده گوش آسیب نرسد. دقت کنید که مانور والسالوا، تنها در مواردی که تغییر فشار در اثر مواردی مانند تغییر ارتفاع رخ داده باشد، مفید است! به هیچ عنوان در هنگام تجمع مایع اضافی در گوش داخلی، از این حرکت استفاده نکنید.

مانور توین بی (Toynbee)

برای انجام مانور توین بی، ابتدا بینی خود را با انگشتان نگه دارید و سپس در حالی که بینی بسته است، عمل قورت دادن را انجام دهید.‎ این حرکت با ایجاد تغییر جزئی در فشار داخل گوش می‌تواند به باز شدن شیپور استاش و متعادل شدن فشار گوش میانی کمک کند.‎ مانور توین بی به‌ویژه هنگام سفر با هواپیما، هنگام فرود یا صعود و در شرایطی که گوش‌ها به دلیل تغییر فشار کیپ شده‌اند، می‌تواند مفید باشد.‎

اسپری بینی یا ضد احتقان‌های خوراکی

در صورتی که گرفتگی گوش، به دلیل احتقان بینی یا گرفتگی سینوس رخ دهد، می‌توانید از اسپری‌های بینی OTC و یا داروهای خوراکی ضد احتقان کمک بگیرید. البته این نوع داروها، اغلب برای پیشگیری از گرفتگی گوش‌ها استفاده می‌شود.

گرفتگی نواحی بیرونی کانال گوش

گاهی انسداد مسیر کانال گوش، در ابتدای آن رخ می‌دهد؛ این حالت، اغلب به دلیل آب رفتن داخل گوش یا عارضه گوش شناگر به وجود می‌آید، که با عفونت و ورم همراه است! همچنین، تجمع وکس در ابتدای کانال نیز باعث کیپ شدن گوش خواهد شد، که باید با روش اصولی برطرف شود. در ادامه خواهیم دید که در این حالت، برای کیپ شدن گوش چی خوبه.

روغن معدنی

می‌توانید از کمی روغن معدنی، روغن زیتون یا روغن بچه استفاده کنید. برای این کار لازم است ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری را از روغن مورد نظر گرم کنید؛ روغن نباید داغ باشد و پوست را بسوزاند. حال با کمک یک قطره چکان، یک یا دو قطره از آن را در گوش بچکانید. به مدت ۱۰ تا ۱۵ ثانیه سر خود را کج کنید، تا روغن به داخل گوش نفوذ کند. به مدت ۵ روز این کار را دو بار در روز تکرار کنید، تا کیپ شدگی گوش برطرف گردد.

پراکسید هیدروژن یا کاربامید پراکسید اوتیک

قطره‌های پراکسید هیدروژن یا پراکسید کاربامید، از جمله داروهای مفید برای درمان کیپ شدن گوش هستند. برای استفاده از این نوع قطره‌ها نیز باید مشابه با روشی که برای روغن توضیح دادیم، اقدام کنید. اگر در حین استفاده از قطره‌های پراکسید هیدروژن، صدای اضافی در گوش ایجاد شد، باید تا زمانی که صدا برطرف شود، سر خود را به صورت زاویه‌دار نگه دارید!

استفاده از قطره گوش بدون نسخه

برخی قطره‌های گوش را می‌توان بدون نسخه از داروخانه تهیه کرد؛ اما انتخاب آن‌ها باید متناسب با علت گرفتگی گوش باشد.‎ پیش از مصرف، دستورالعمل درج‌شده روی بسته‌بندی را به‌دقت مطالعه و طبق همان میزان و دفعات توصیه‌شده استفاده کنید.‎ اگر گرفتگی ناشی از تجمع جرم گوش باشد، قطره‌های مخصوص نرم کردن جرم می‌توانند کمک‌کننده باشند.‎ در صورت درد، ترشح یا آسیب پرده گوش، بدون مشورت پزشک قطره مصرف نکنید.‎

جویدن آدامس یا مکیدن آبنبات

جویدن آدامس یا مکیدن آبنبات سفت می‌تواند با فعال کردن عضلات فک، تعداد دفعات بلع را افزایش دهد.‎ حرکات مکرر فک و بلعیدن، به عملکرد طبیعی لوله استاش و باز و بسته شدن آن کمک می‌کنند.‎ در نتیجه، این روش‌های ساده ممکن است در شرایطی که فشار داخل گوش میانی تغییر کرده است، به برقراری تعادل فشار و کاهش احساس گرفتگی گوش کمک کنند.‎

کمپرس گرم یا بخار

تکنیک دیگری که می‌توانید برای درمان کیپ شدن گوش در خانه انجام دهید، استفاده از یک کمپرس گرم بر روی گوش آسیب دیده است. البته اگر با آب گرم دوش بگیرید، ورود بخار به کانال گوش، می‌تواند به درمان انسداد آن کمک کند! البته لازم است به مدت حداقل ۵ تا ۱۰ دقیقه در حمام بمانید.

تغییر موقعیت سر هنگام خوابیدن

در صورتی که به دلیل آب رفتن در گوش، احساس گرفتگی دارید، باید یک حوله بر روی بالش خود انداخته، و گوش خود را روی آن بگذارید؛ جاذبه زمین به خروج آب از گوش کمک می‌کند.

درمان گرفتگی گوش ناشی از تجمع جرم

گاهی افزایش جرم و وکس، باعث انسداد کانال گوش می‌شود؛ این حالت اغلب زمانی رخ می‌دهد که فرد، با فرو کردن گوش پاک کن در داخل گوش، جرم‌ها را به سمت داخل فرو ببرد. با تکرار این عمل، حجم وکس داخل گوش افزایش پیدا کرده، و حتی ممکن است به پرده گوش آسیب بزند! در چنین مواردی، احتمالا کانال گوش دچار گرفتگی می‌شود، که باید آن را برطرف نمود.^{Home Remedies: Cleaning out the earwax – Mayo Clinic News Network}

مراجعه به پزشک متخصص گوش، حلق و بینی، اولین اقدامی است که باید برای درمان کیپ شدن گوش انجام دهید. در صورتی که این امکان برای شما وجود ندارد، با اقدامات زیر می‌توانید به رفع موم اضافی و درمان کیپ شدگی گوش خود کمک کنید:

• مقداری قطره چشمی، روغن بچه، روغن معدنی، گلیسیرین یا پر اکسید هیدروژن را در کانال گوش خود بچکانید؛ این کار به نرم شدن موم کمک می‌کند.
• به مدت ۱ تا ۲ روز صبر کنید تا موم نرم شود؛ سپس از یک سرنگ لاستیکی استفاده کرده و مقداری آب گرم را به آرامی، به داخل کانال گوش بریزید. سر خود را خم کرده و گوش خارجی خود را به سمت بالا و عقب بکشید، تا آب بتواند به داخل گوش نفوذ کند. حال سر خود را به پهلو خم کنید، تا آب از آن خارج شود.
• گوش خارجی و مجرای گوش خود را به طور کامل خشک کرده، و تمام رطوبت آن را برطرف کنید.

این نکته را در نظر داشته باشید، که گاهی باید مراحل یاد شده را چندین بار تکرار کنید، تا تمامی جرم اضافی موجود در گوش خارج شود؛ زیرا ممکن است حجم موم اضافه زیاد بوده و در هر بار شست و شوی گوش، تنها لایه‌های خارجی آن شسته می‌شوند! نکته دیگر اینکه بهتر است مراحل بالا، توسط یک پزشک متخصص گوش، حلق و بینی انجام گیرند، تا احتمال بروز عوارض جدی‌تر از بین برود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

در این مقاله، به دنبال آن بودیم تا بگوییم برای کیپ شدن گوش چی خوبه. روش‌هایی را برای درمان گرفتگی گوش در منزل آموزش دادیم. اما لازم است بدانید که گوش عضو حساسی است، و باید حتما توسط پزشک متخصص معاینه شود. دانش کافی، ابزار مخصوص و آشنایی با آناتومی گوش، باعث می‌شود تا پزشک بدون آسیب به نواحی داخلی آن، وکس اضافی را خارج کرده و یا عفونت را درمان کند.

بنابراین، همواره درمان کیپ شدن گوش توسط پزشک متخصص ENT را در اولویت قرار دهید. اما اگر در حال حاضر، دسترسی به پزشک برایتان امکان‌پذیر نیست، می‌توانید از تکنیک‌های درمان انسداد گوش در خانه کمک بگیرید. در نهایت، می‌توانید با مراجعه به یک مرکز بهداشتی معتبر مانند کلینیک گوش تهران، برای شست و شوی گوش‌های خود اقدام نمایید.