در سرگیجه وضعیتی حملهای خوش خیم یا BPPV که یکی از معمولترین سرگیجهها میباشد، بیمار پس از حرکات سر یا تغییرات سریع وضعیتی،از سرگیجههای کوتاه مدت رنج میبرد.
در واقع ساختار گوش(ear anatomy) انسان دارای پیچیدگیهای زیادی است. این ساختار علاوه بر شنوایی وظیفه تعادل بدن را نیز بر عهده دارد. داخل گوش، کانالهای نیم دایرهای گوش داخلی به همراه مایعی که در داخل این کانالها در جریان هستند در حفظ تعادل بدن نقش دارند
علاوه بر مجاری نیم دایرهای، دو ارگان اتولیت به نامهای اوتریکول و ساکول نیز در گوش داخلی وجود دارند که در حفظ تعادل و درک جاذبه موثر هستند. در ارگانهای اتولیتی ما ذرات کریستالی بسیار کوچکی قرار دارند که ممکن است در اثر عوامل مختلف، از جای اصلی خود کنده شده و به درون مجاری نیم دایرهای وارد شوند. ورود این ذرات کریستالی عمدتا از اوتریکول به مجرای نیم دایرهای خلفی موجب به حرکت در آمدن غیرطبیعی مایعات درون مجرا و ایجاد سرگیجه(vertigo) برای بیمار میشود. این بیماری را سرگیجه وضعیتی حملهای خوش خیم یا BPPV مینامند. در ادامه این مقاله درباره علت این سرگیجه و راههای درمان سرگیجه وضعیتی حملهای خوش خیم یا BPPV صحبت میکنیم.
علت ایجاد سرگیجههای وضعیتی حملهای خوش خیم چیست؟
سرگیجه وضعیتی حملهای خوش خیم (BPPV) عارضهای است که طی آن، بیمار پس از حرکات سر یا تغییرات سریع وضعیتی،از سرگیجههای کوتاه مدت شکایت دارد. علائم BPPV خصوصاً هنگام جابجا شدن به سمت دیگر در حین خواب یا خمیدن سر به عقب رخ میدهد. دوره زمانی رخ دادن علائم بسیار کوتاه است و اگر بیمار بدون حرکت باشد، علائم به سرعت مرتفع میشوند. معمولاً پس از برطرف شدن علائم، فرد میتواند فعالیتهای روزمره خود را ادامه دهد و همراه با بیماری، نشانه دیگر عصبی یا شنوایی وجود ندارد.
ارگانهای وستیبولار(vestibullar) در گوش داخلی ما که وظیفه حفظ تعادلمان را بر عهده دارند شامل اوتریکول و ساکول (اتولیتها) و سه مجرای نیم دایرهای هستند. ارگانهای اتولیتی حاوی ذرات بسیار ریز کریستالی شکلی هستند که شما را نسبت به نیروی جاذبه حساس میکنند.
به دلایل زیادی، این بلورها میتوانند از صفحه نگهدارنده شان جدا شوند. هنگامی که آنها از جای خود کنده میشوند، میتوانند به یکی از کانالهای نیم دایره منتقل شوند (به خصوص در حالی که دراز کشیدهاید). این امر باعث میشود که تعادل مایع درون کانال نیم دایره به هم بخورد و فرد نسبت به تغییر وضعیت سر حساس شود و همین امر باعث احساس سرگیجه میشود.
سرگیجه وضعیتی حملهای خوش خیم غالباً در افراد 50 سال به بالا رخ میدهد، اما در هر سنی ممکن است دیده شود. BPPV در زنان بیشتر از مردان است. آسیب به سر یا هر اختلال دیگر در اندامهای تعادل گوش شما ممکن است شما را مستعد ابتلا به BPPV کند.
عوارض سرگیجههای وضعیتی حملهای خوش خیم
اگرچه BPPV ناخوشایند است، اما به ندرت عوارض ایجاد میکند. سرگیجه BPPV میتواند باعث عدم تعادل در فرد شود، که ممکن است خطر بیشتری برای افتادن به زمین در افراد ایجاد کند.
علائم سرگیجههای وضعیتی حملهای خوش خیم
علائم و نشانههای BPPV ممکن است گذرا باشند و معمولاً کمتر از یک دقیقه طول میکشند. ممکن است علائم BPPV برای مدتی ناپدید شوند و دوباره عود کنند.
فعالیتهایی که علائم و نشانههای BPPV را به وجود میآورند، ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد، اما تقریباً همیشه با تغییر وضعیت سر ایجاد میشود. برخی از افراد هنگام ایستادن یا راه رفتن نیز احساس تعادل ندارند، که ناشی از حرکت بلورهای داخل مایع گوش داخلی میباشد. علائم و نشانههای سرگیجه وضعیتی حملهای خوش خیم (BPPV) عبارتند از:
- سرگیجه؛حسی که فرد احساس میکند خودش یا بقیه در حالت چرخش هستند و حرکت میکنند.
- از دست دادن تعادل یا عدم ثبات
- حالت تهوع
- استفراغ
- حرکات موزون و غیر طبیعی چشم؛ معمولاً با علائم سرگیجه وضعیتی حملهای خوش خیم همراه است.
در صورت بروز علائم زیر باید سریع تر به پزشک مراجعه کنید این علائم عبارتنداز:
- سردردی جدید، متفاوت یا شدید
- تب
- دو بینی یا کاهش بینایی
- از دست دادن شنوایی(hearing loss)
- مشکل در صحبت کردن
- ضعف پا یا بازو
- از دست دادن هوشیاری
- زمین خوردن یا راه رفتن دشوار
- بی حسی یا سوزن سوزن شدن
تشخیص سرگیجههای وضعیتی حملهای خوش خیم
پزشک شما ممکن است یک سری آزمایشات را برای مشخص کردن علت سرگیجه شما انجام دهد. در طول معاینه فیزیکی، پزشک احتمالاً به دنبال موارد زیر است:
- علائم و نشانههای سرگیجه که ناشی از حرکات چشم یا سر است و در کمتر از یک دقیقه کاهش مییابد
- سرگیجه با حرکات خاص چشم زمانی که به پشت دراز میکشید و سر خود را به یک طرف میچرخانید و کمی از لبه تخت معاینه قرار می گیرید، ایجاد میشود
- حرکات غیر ارادی چشمهای فرد بیمار از یک طرف به آن طرف
- ناتوانی در کنترل حرکات چشم
اگر پزشک شما نتواند علت علائم و نشانههای شما را پیدا کند، ممکن است آزمایشهای دیگری مانند موارد زیر را انجام دهد:
ویدئونیستاگموگرافی (VNG)
هدف از این آزمایش تشخیص حرکت غیر طبیعی چشم است. آزمایش VNG(که از دوربینهای کوچک استفاده میکند) با اندازهگیری حرکات غیر ارادی چشم در حالی که سر در موقعیتهای مختلف قرار گرفته یا تحریک اندامهای تعادل شما با آب یا هوا میتوانند به علت سرگیجه ناشی از بیماری گوش داخلی کمک کنند.
تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI)
این آزمایش با استفاده از یک میدان مغناطیسی و امواج رادیویی تصاویر مقطعی از سر و بدن شما ایجاد میکند. پزشک شما میتواند از این تصاویر برای شناسایی و تشخیص طیف وسیعی از شرایط استفاده کند. MRI ممکن است برای رد سایر علل احتمالی سرگیجه انجام شود.
درمان سرگیجه وضعیتی حملهای خوش خیم (BPPV)
متخصص شنوایی شناس برای درمان این بیماری از مانورهای حرکتی مختلفی استفاده میکند تا ذرات کریستالی شناور در مجرای نیم دایرهای را به جای اصلی خود در اوتریکول بازگرداند.
برای درمان این بیماری ممکن است پزشک متخصص گوش، علاوه بر روش درمان با مانورهای حرکتی، مصرف داروهایی همچون بتاهیستین(Betahistine) را توصیه کند.
در شرایط نادری که روشهای دیگر به نتیجه نرسد، پزشک ممکن است روش جراحی را توصیه کند. در این روش، از بستن استخوان برای مسدود کردن بخشی از گوش داخلی شما که باعث سرگیجه میشود استفاده میشود. این روش مانع از ایجاد عکس العمل کانال نیم دایره در گوش به حرکات ذرات یا به طور کلی حرکات سر میشود. میزان موفقیت در این نوع از عمل جراحی حدود 90٪ است.
در پایان
سرگیجه وضعیتی حملهای خوش خیم (BPPV) یکی از مهمترین دلایل سرگیجه و احساس چرخش است.BPPV باعث ایجاد سرگیجههای خفیف تا شدید میشود. معمولاً با تغییراتی خاص در موقعیت سر شما ایجاد میشود. این حالت ممکن است هنگام حرکت سر به بالا یا پایین، هنگام دراز کشیدن، یا هنگام برگرداندن یا نشستن در رختخواب رخ دهد.
اگرچه BPPV میتواند آزار دهنده باشد، اما به ندرت جدی است مگر اینکه احتمال افتادن را افزایش دهد. با مراجعه به کلینیک گوش تهران واقع در خیابان ولیعصر می توانید درمان موثر برای BPPV دریافت کنید.
کلینیک گوش تهران با داشتن بهترین متخصصان گوش،حلق و بینی بهترین خدمات را به بیماران ارائه میدهد. اگر شما علاقهمند به کسب اطلاعات بیشتر در مورد روش درمانی کلینیک گوش تهران و تیم حاذق این کلینیک هستید؛ با کلینیک گوش تهران تماس بگیرید.
پزشکان تیم کلینیک گوش تهران با سابقه طولانی بیست ساله جراحیهای گوش میتوانند مشاوره خوبی برای درمان بیمارهای گوش شما باشند. کلیه محتوای سایت کلینیک گوش تهران توسط متخصصان ماهر این تیم ازجمله دکتر نسرین یزدانی، دکتررضا زاده ،دکتر احدی و دکتر ساسان دبیری به تایید رسیده است.
مطلبی که تحت عنوان « شناسایی و درمان سرگیجه وضعیتی حملهای خوش خیم» خواندید، به طور اختصاصی برای وب سایت کلینیک گوش تهران تهیه شده است و استفاده از آن فقط با ذکر منبع مجاز میباشد.
منبع:


9 دیدگاه دربارهٔ «سرگیجه وضعیتی حملهای خوش خیم یا BPPV»
بسیار عااااااالی بودند پزشکاشون
سلام من تعریف این کلینیک رو خیلی شنیدم بازم اگه تجربه ای داریند بهم بگید ممنون میشم
سلام ملیکا جان. من چند ساله که ازین کلینیک استفاده میکنم از همه لحاظ عالی بودند. هم از لحاظ بهداشتی هم پزشکانشون. نگران نباش
خیلی اطلاعات خوبی بود مرسی از شما
سلام آیا این سرگیجه درمان قطعی دارد؟
سلام بله
سلام آیا عمل جراحی سرگیجه هم در کلینیک انجام داده میشه؟
سلام دوست عزیز سوال شما خیلی کلی هست. سرگیجه نشونه بیماری های مختلفی می باشد. اول باید بررسی بشه و علت بیماری کشف بشه و بعد اگر با جراحی خوب بشه جراحی انجام داد. مثلا اگه به خاطر منییر باشه در کلینیک این جراحی انجام نمیشه و لی اگه در مورد استاپدکتومی باشه بله انجام میشه. اول باید مشکل شناسایی بشه.
تا قبل از مقاله شما فکر میکردم مشکل از مغزمه ولی حالا فهمیدم باید برم پیش متخصص گوش’و قابل درمان هم هست