نوار گوش (ادیوگرام) چیست و چگونه تفسیر می‌شود؟

اگر نتیجه نوار گوش خود را دریافت کرده‌اید اما نمی‌دانید اعداد، خطوط و علامت‌های روی آن چه معنایی دارند، تنها نیستید. بسیاری از افراد پس از انجام تست شنوایی با یک نمودار روبه‌رو می‌شوند که در نگاه اول پیچیده به نظر می‌رسد، در حالی که همین نمودار می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره سلامت شنوایی، نوع کم‌شنوایی و حتی نیاز یا عدم نیاز به سمعک در اختیار پزشک قرار دهد.

نوار گوش یا ادیوگرام، گزارش گرافیکی تست شنوایی است که نشان می‌دهد گوش شما در فرکانس‌ها و شدت‌های مختلف صدا تا چه اندازه توانایی شنیدن دارد. متخصص شنوایی‌شناسی با بررسی این نمودار می‌تواند نوع کم‌شنوایی، شدت آن و تفاوت عملکرد گوش راست و چپ را ارزیابی کرده و در صورت نیاز، بهترین روش درمان یا توانبخشی شنوایی را پیشنهاد دهد.

آیا نتیجه نوار گوش خود را گرفته‌اید اما نمی‌دانید طبیعی است یا خیر؟ متخصصان شنوایی‌شناسی کلینیک می‌توانند ادیوگرام شما را بررسی کرده و درباره میزان کاهش شنوایی و نیاز به درمان، شما را راهنمایی کنند.

نمودار ادیوگرام بیانگر چه ویژگی‌هایی است؟

برای اینکه بتوانید نوار گوش خود را بخوانید و تفسیر کنید، ابتدا باید با اجزای اصلی نمودار ادیوگرام آشنا شوید. تقریباً تمام نتایج تست شنوایی بر اساس دو محور اصلی و مجموعه‌ای از نمادهای استاندارد رسم می‌شوند که هرکدام اطلاعات متفاوتی درباره عملکرد گوش ارائه می‌کنند.^{www.medicalnewstoday.com}

محور افقی(محور x)

محور افقی بیانگر فرکانس صدا است؛ فرکانس صدا روی این نمودار از پایین به بالا افزایش یافته که کمترین فرکانس ثبت شده 250 هرتز و بالاترین فرکانس ضبط شده 8000 هرتز است. محدوده تکلم انسان‌ها از حدود 250 تا 6000 هرتز تعیین شده است. درمیان این محدوده صدای حروف مصوت دارای کمترین فرکانس می‌باشند. حروف صامت نیز دارای بالاترین میزان فرکانس هستند.

محور عمودی( محور y)

محور عمودی نشان‌دهنده شدت یا همان بلندی صدا بوده که با دسی بل بیان می‌شود. شدت صدا در محور عمودی از سمت چپ به راست افزایش می‌یابد. معمولا نمودار عمودی از میزان منفی 10 دسی بل یا 0 دسی بل شروع می‌گردد. با این حال این موضوع بیانگر عدم وجود صوت در این محدوده نیست. همینطور آهسته ترین صدایی که اغلب افراد قادر به شنیدن آن هستند با صفر دسی بل نمایش می‌دهند.

نمادهای شنوایی سنجی؛ مفهوم علامت‌های نوارگوش

نوار گوش، فرکانس و شدت صدای دریافتی را به صورت اعداد مختلفی نشان خواهد داد. فرکانس در نمودار افقی از سمت چپ به راست افزایش می‌یابد. شدت صدا روی نمودار عمودی نشان داده می‌شود.  فرکانس صدا بر حسب هرتز از 125 هرتز تا 8000 هرتز نمایش داده می‌شود. شدت صدا روی نمودار عمودی ازپایین به بالا افزایش می‌یابد. شدت صدا از 0 دسی بل تا 120 دسی بل متغیر است.

روی نمودار نوار گوش نمادهای خاصی دیده می‌شود. به طور معمول نمادهای مربوط به گوش سمت چپ، با رنگ آبی نشان داده می‌شوند.  همچنین نمادهای مرتبط با گوش سمت راست با رنگ قرمز نمایش داده خواهند شد. هر یک از نمادها بیانگر مفهوم خاصی است.

درک این نمادها نیازمند دانش شنوایی شناسی است؛ بنابراین افرادی همچون پزشک متخصص گوش، حلق و بینی و یا متخصص شنوایی شناس قادر به تفسیر این نوع از علائم می‌باشند. در ادامه برخی از این معانی برای شما ذکر خواهد شد.

• علامت «X» نشان دهنده آستانه هدایت هوا در گوش سمت چپ و علامت«O» نشان دهنده آستانه هدایت هوا در گوش سمت راست است.
• علامت«>» مشخص کننده آستانه هدایت استخوان بدون ماسک در گوش سمت چپ و علامت «<» نشان دهنده آستانه هدایت استخوان بدون ماسک در گوش سمت راست است.
• علامت«]» مشخص کننده آستانه هدایت استخوان با ماسک در گوش سمت چپ و علامت «[» نشان دهنده آستانه هدایت استخوان با ماسک در گوش سمت راست است.

MCL در نوار گوش نشان دهنده چیست؟

MCL مخفف Most Comfortable Level یا «میزان بلندی مطلوب» است؛ یعنی شدتی از صدا که برای شما راحت‌ترین حالت شنیداری را ایجاد می‌کند. در حین آزمون، صداهایی با فرکانس و شدت‌های مختلف پخش می‌شود و از شما خواسته می‌شود بگویید در چه سطحی صدا برایتان «راحت‌ترین» حالت را دارد؛ همین عدد به‌عنوان MCL ثبت می‌شود. این مقدار برای هر فرد متفاوت است و یکی از پارامترهای کلیدی در تنظیم دقیق سمعک محسوب می‌شود. ^{www.healthline.com}

تفسیر نوار گوش؛ نتیجهٔ من یعنی چه؟

به طور معمول انسان‌ها محدوده شنوایی مشخصی را میشنوند و در صورتی که نمودار ادیوگرام با این محدوده مشخص، مغایرت داشته باشد، فرد دچار کاهش شنوایی خواهد بود. در ادامه برخی از این محدوده برای شما بیان خواهد شد. تفسیر نهایی نوار گوش بر عهدهٔ متخصص شنوایی‌شناس یا گوش‌وحلق‌وبینی است؛ اما آشنایی کلی با رنج‌های استاندارد می‌تواند به شما در فهم اولیهٔ نتیجه کمک کند.

هرچه نمودار از حالت طبیعی شنوایی فاصله بگیرد، احتمال کم‌شنوایی بیشتر می‌شود:

• ۰ تا ۲۵ دسی‌بل: شنوایی طبیعی
• ۲۶ تا ۴۰ دسی‌بل: کم‌شنوایی خفیف
• ۴۱ تا ۵۵ دسی‌بل: کم‌شنوایی متوسط
• ۵۶ تا ۹۰ دسی‌بل: کم‌شنوایی شدید
• بالای ۹۰ دسی‌بل: کم‌شنوایی عمیق

در نهایت پزشک با توجه به شدت کم شنوایی، مراحل درمانی را شروع خواهد کرد. ممکن است برای افراد کم شنوا استفاده از سمعک(hearing aids) لازم و ضروری باشد.

بعد از انجام نوار گوش چه اتفاقی رخ خواهد داد؟

انجام تست‌های شنوایی و گرفتن نوارگوش، کمکی بزرگ به پزشک است. نوار گوش برای تشخیص شدت و نوع کم شنوایی توصیه می‌شود. افراد با توجه به نوع کم شنوایی و شدت کاهش شنوایی نیاز به درمان دارند. در ادامه برخی از روش‌های درمانی قید شده است.

• استفاده از سمعک
• انجام جراحی‌های همانند جراحی کاشت حلزون(cochlear implan) و کاشت ساقه مغز
• آموختن زبان اشاره
• یادگرفتن لب خوانی

انواع نوار گوش کودکان و بزرگسالان

انواع نوار گوش با توجه به سن، میزان همکاری فرد و هدف از ارزیابی شنوایی انتخاب می‌شوند. به همین دلیل، آزمون‌های مورد استفاده برای نوزادان و کودکان با تست‌های رایج بزرگسالان تفاوت‌هایی دارند. انتخاب روش مناسب به متخصص شنوایی‌شناسی کمک می‌کند تا وضعیت سیستم شنوایی را با دقت بیشتری بررسی کرده و در صورت وجود کم‌شنوایی یا سایر اختلالات گوش، تشخیص دقیق‌تر و برنامه درمانی مناسب‌تری ارائه دهد.

انواع نوار گوش کودکان

در روزهای تولد، برای نوزادان آزمون‌های شنوایی غربالگری صورت می‌گیرد و در صورت نیاز به آزمون شنوایی، والدین در مورد آن مطلع می‌شوند. این آزمون‌های شنوایی غربالگری OAE  و AABR هستند. همچنین، تست تمپانومتری نیز می‌تواند به ما کمک کند تا اطلاعات مربوط به پرده گوش و گوش میانی و … را دریافت کنیم. در این آزمون، یک لوله در گوش قرار می‌گیرد. برای انجام آزمون تمپانومتری، می‌توانید به کلینیک گوش تهران مراجعه کنید.

آزمون OAE: این آزمون با سرعت بسیار زیاد انجام می‌شود و بسیار حساس است. این آزمون برای نوزادان سه روزه (پس از گذشت سه روز از تولد) مناسب است. گاهی اوقات به دلیل وجود مایع در گوش، در این سن آزمون قابل انجام نیست و می‌توان بعد از دو هفته برای انجام این آزمون یا آزمون ABR اقدام کرد. در آزمون OAE، پاسخ سلول‌های مویی خارجی حلزون ثبت می‌شود.

آزمون ABR: آزمون ABR یک آزمون بسیار دقیق است که با استفاده از آن می‌توان کاهش شنوایی گوش را تعیین کرد. نوار گوش ABR بهترین گزینه برای ارزیابی شنوایی نوزادان و کودکانی است که همکاری نمی‌کنند یا در آزمون‌های غربالگری مردود شده‌اند. مانند روش استفاده شده برای بزرگسالان، این روش بدون درد و آسیب‌زدگی است و در این حالت نیز از چند الکترود استفاده می‌شود که به پیشانی، منطقه بین ابروها و به پشت گوش ها متصل می‌شوند.

این الکترودها امواج مغزی و ساقه مغز را ثبت می‌کنند و نتایج به تحلیلگر منتقل می‌شوند تا شنوایی کودکان بررسی شود.

انواع نوار گوش بزرگسالان

نتایج آزمون‌های شنوایی بزرگسالان به صورت ادیوگرام یا شنوایی نگاره گزارش می‌شود. دو آزمون شنوایی معمول وجود دارد:

• آزمون شنوایی ABR یا نوار عصب: این آزمایش، امواج شنوایی عصب و ساقه مغز را ثبت می‌کنند. این آزمون بسیار دقیق و کامل است و دردی ندارد.
• آزمون شنوایی با تون خالص: در این آزمون، فرد بزرگسال به یک اتاقک اکوستیک وارد می‌شود و یک هدفون ویژه به او داده می‌شود. ادیولوژیست صداهایی با فرکانس و شدت خاص در هر گوش پخش می‌کند. سپس فرد با فشار دادن یک دکمه درون اتاقک نشان می‌دهد که صدا را شنیده یا نشنیده است. سپس ادیولوژیست تعیین می‌کند که فرد با چه نوع مشکل شنوایی مواجه است و اگر دچار کاهش شنوایی است، میزان کاهش شنوایی را تخمین می‌زند.

قیمت نوار گوش

هزینهٔ تست‌های شنوایی‌سنجی بر اساس تعرفهٔ مصوب وزارت بهداشت تعیین می‌شود و ممکن است بسته به نوع آزمون (OAE، ABR، تون خالص) کمی متفاوت باشد. برای گرفتن هزینهٔ دقیق و به‌روز، بهتر است مستقیماً با کلینیک گوش تهران تماس بگیرید تا از آخرین تعرفه گرفتن نوار گوش مطلع شوید.

نوار گوش برای تشخیص چه بیماری‌هایی مفید است؟

تست ادیومتری در تشخیص و ارزیابی طیف گسترده‌ای از مشکلات شنوایی کاربرد دارد، از جمله:

1. کم شنوایی؛ ادیوگرام قادر است میزان کم شنوایی در افراد را تشخیص دهد و بر اساس نتایج آن، نوع کم شنوایی (سندرم کوشینگ، کم شنوایی مرتبط با سن، کم شنوایی مرتبط با صدمات ناشی از صدا، و غیره) مشخص شود.
2. موارد تشخیصی؛ ادیوگرام در تشخیص بسیاری از بیماری‌های گوش مانند عفونت گوش، نقص انتقال صوت در گوش، انسداد شیپور استاش، وجود تومورهای شنوایی و غیره مفید است.
3. ارزیابی تاثیرات عوامل خارجی؛ با استفاده از ادیوگرام می‌توان تاثیر عوامل مختلفی مانند صداهای بلند، صدمات ناشی از صدا، عوامل دارویی و شیمیایی بر شنوایی فرد را بررسی کرد.

مهم است بدانید که ادیوگرام تنها یکی از ابزارهای تشخیصی است و نتایج آن باید توسط شنوایی شناس و پزشک متخصص گوش مورد تفسیر و تشخیص قرار گیرد.

تشخیص سرگیجه و بیماری منیر با نوار گوش

نوار گوش یا آزمون سرگیجه (VNG: Videonnystagmography) یکی از آزمون‌های تشخیصی است که برای بررسی و ارزیابی مشکلات سرگیجه و اختلالات تعادل استفاده می‌شود. بیماری منیر (Meniere’s disease)یک اختلال گوش داخلی است، تست سرگیجه می‌تواند در تشخیص و بررسی بیماری مفید باشد. این بیماری با علائمی مانند سرگیجه شدید، اختلال تعادل، کم شنوایی و وزوز در گوش همراه است. در آزمون سرگیجه، حرکت چشم‌ها در پاسخ به محرک‌های مختلف، مانند چرخش سر، تغییرات دما، تغییرات فشار هوا و غیره، ثبت می‌شود. این آزمون می‌تواند به تشخیص بیماری منیر و تعیین علت سرگیجه کمک کند.

همچنین، تست VNG به عنوان یکی از روش‌های تشخیصی معمول در بررسی سرگیجه‌های دیگر نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

آیا گرفتن نوار گوش ضروری است؟

گرفتن نوار گوش یکی از مهم‌ترین مراحل انجام تست‌های شنوایی سنجی است. نوار گوش اطلاعات مهمی را درباره شدت و نوع کم شنوایی در اختیار پزشک قرار خواهد داد؛ نوار گوش به پزشک گوش کمک می‌کند تا روش‌های درمانی دقیق و مناسبی را اجرا کند. استفاده از سمعک بدون تجویز شنوایی شناس توصیه نمی‌شود. استفاده از سمعک‌های بدون تجویز متخصص شنوایی شناس می‌تواند شرایط شنوایی را بدتر کند.

کلینیک گوش تهران در خیابان ولیعصر با داشتن بهترین متخصصان گوش،حلق و بینی و شنوایی شناسی، برترین خدمات را به بیماران ارائه می‌دهد. پزشکان تیم کلینیک گوش تهران با سابقه طولانی بیست ساله جراحی‌های گوش می‌توانند مشاوره خوبی برای درمان بیمارهای گوش شما باشند. اگر شما علاقه‌مند به کسب اطلاعات بیشتر در مورد روش درمانی کلینیک گوش تهران و تیم حاذق این کلینیک هستید؛ با کلینیک گوش تهران تماس بگیرید.