معرفی انواع دستگاه های شنوایی سنجی و کاربرد آنها

ادیومترها یا دستگاه های شنوایی سنجی در انواع مختلف طراحی شده‌اند تا نیازهای متفاوت بیماران و محیط‌های کلینیکی را پوشش دهند. از جمله این دستگاه‌ها می‌توان به ادیومترهای بالینی دو کاناله، ادیومترهای تشخیصی 1.5 کاناله و ادیومترهای غربالگری هدایت هوایی تک کاناله اشاره کرد. در میان این انواع، ادیومتر بالینی کامل‌ترین و انعطاف‌پذیرترین گزینه است و امکان انجام انواع تست‌های پیشرفته مانند تست تشخیص کلمه در نویز، شنوایی گفتاری و سنجش دقیق محدوده‌های فرکانسی را فراهم می‌کند.

آشنایی با عملکرد و کاربرد ادیومتر بالینی به بیماران و خانواده‌ها کمک می‌کند تا اهمیت بررسی شنوایی در مراحل اولیه را درک کنند و در کنار شنوایی‌شناس بهترین تصمیم را برای مدیریت شنوایی خود اتخاذ نمایند. این دستگاه، ابزار کلیدی برای ارائه خدمات دقیق و تخصصی در کلینیک‌های شنوایی‌شناسی به شمار می‌رود و پایه اصلی ارزیابی شنوایی در تمامی سنین است.

ویدئو تست های پایه شنوایی:

دستگاه های شنوایی سنجی تشخیصی چیست و چه کاربردی دارد؟

شنوایی‌سنج تشخیصی ابزاری تخصصی است که برای تشخیص دقیق نوع و شدت کم‌شنوایی طراحی شده و توانایی ارائه اطلاعات جزئی و تخصصی درباره وضعیت شنوایی بیمار را دارد. این دستگاه امکان انجام تست‌های پایه و اولیه را فراهم می‌کند و در بسیاری از موارد، قابلیت ارتقاء به تست‌های شنوایی تخصصی‌تر مانند ارزیابی شنوایی گفتاری، شناسایی آستانه‌های تن و تست‌های تشخیصی پیشرفته را نیز ارائه می‌دهد.

استفاده از نوع مناسب ادیومتر تشخیصی به شنوایی‌شناس کمک می‌کند تا طیف گسترده‌ای از بیماران را به‌طور دقیق غربال کند و تشخیص درست ارائه دهد. بسته به نیاز بالینی، دستگاه می‌تواند قابلیت‌های مختلفی شامل تست تن صدا، تست گفتار، ارزیابی در نویز و تست‌های شنوایی خاص برای کودکان و بزرگسالان داشته باشد. به این ترتیب، شنوایی‌شناس می‌تواند برنامه درمانی و توانبخشی مناسبی برای هر بیمار طراحی کند و از هر گونه خطای تشخیصی جلوگیری نماید.What are the different types of audiometers? (kiversal.com)

دستگاه ادیومتری بالینی چیست و چه کاربردی دارد؟

دستگاه ادیومتری بالینی ابزاری پیشرفته و دقیق است که برای ارزیابی توانایی شنوایی افراد در سطوح مختلف صدا طراحی شده و نقش کلیدی در تشخیص اختلالات شنوایی دارد. این دستگاه امکان سنجش هدایت هوایی، هدایت استخوانی و شنوایی گفتاری را فراهم می‌کند و با انجام تست‌های تخصصی مانند تشخیص کلمه در نویز و تست‌های گفتاری، اطلاعات کاملی درباره وضعیت شنوایی بیمار ارائه می‌دهد.

استفاده از ادیومتر بالینی به شنوایی‌شناس اجازه می‌دهد طیف وسیعی از بیماران را با دقت ارزیابی کند و برنامه درمانی یا تجویز مناسب سمعک را تعیین نماید. به همین دلیل، این دستگاه یکی از مهم‌ترین ابزارها در کلینیک‌های شنوایی‌شناسی است و آشنایی با عملکرد و کاربرد آن برای بیماران و متخصصان ضروری محسوب می‌شود.

ادیومتری غربالگری هدایت هوایی تک کاناله چیست؟

ادیومترهای غربالگری هدایت هوایی تک کاناله ابزارهایی ساده و کارآمد برای ارزیابی سریع شنوایی هستند که معمولاً در محیط‌های بالینی و مراکز بهداشت برای تشخیص اولیه کم‌شنوایی استفاده می‌شوند. این دستگاه‌ها توانایی اندازه‌گیری آستانه شنوایی در محدوده فرکانس‌های مختلف را دارند و به شنوایی‌شناس کمک می‌کنند تا افراد نیازمند ارزیابی دقیق‌تر را شناسایی کنند.

سادگی و سرعت استفاده از ادیومترهای تک کاناله، آن‌ها را برای غربالگری کودکان، بزرگسالان و کارکنان در محیط‌های صنعتی مناسب کرده است. اگر نتیجه تست نشان‌دهنده مشکلات شنوایی باشد، بیمار می‌تواند به ادیومترهای تشخیصی یا بالینی ارجاع داده شود تا بررسی‌های دقیق‌تر و برنامه درمانی مناسب انجام شود. این دستگاه‌ها به عنوان اولین گام در تشخیص کم‌شنوایی نقش مهمی در حفظ سلامت شنوایی و پیشگیری از عوارض ناشی از کم‌شنوایی دارند.

دستگاه های شنوایی سنجی اتوسکوپ چیست؟

اتوسکوپ یکی از ابزارهای پایه‌ای در معاینات شنوایی است که به پزشک یا شنوایی‌شناس امکان بررسی مستقیم کانال گوش و پرده صماخ را می‌دهد. با استفاده از نور و ذره‌بین تعبیه شده، اتوسکوپ می‌تواند التهاب، تجمع جرم، عفونت یا آسیب پرده صماخ را تشخیص دهد. این دستگاه‌ ادیومتری بخش مهمی از روند غربالگری و ارزیابی اولیه است و قبل از انجام تست‌های تخصصی شنوایی، اطلاعات حیاتی درباره وضعیت گوش ارائه می‌کند. سادگی استفاده و قابلیت حمل آسان، اتوسکوپ را به ابزاری کاربردی در کلینیک‌ها و مراکز پزشکی تبدیل کرده است.

آدوسکوپ (Otoscope) چیست؟

آدوسکوپ یا Otoscope یکی از رایج‌ترین دستگاه‌های شنوایی سنجی است که برای معاینه دیداری گوش خارجی و میانی استفاده می‌شود. این دستگاه با نور و لنز بزرگ‌نمایی، شرایط پرده صماخ، مجرای گوش و ساختارهای میانی را بررسی می‌کند. تشخیص زودهنگام مشکلاتی مثل عفونت، پارگی پرده صماخ یا وجود مایع گوش میانی با این ابزار امکان‌پذیر است. آدوسکوپ به شنوایی‌شناس و پزشک کمک می‌کند تا قبل از ارزیابی‌های پیچیده، وضعیت گوش را به دقت مشاهده و تصمیمات درمانی مناسب اتخاذ کنند.

دستگاه های شنوایی سنجی ایمپدانس متری چیست؟

ایمپدانس‌متری یکی از پیشرفته‌ترین دستگاه‌های شنوایی سنجی است که برای ارزیابی عملکرد گوش میانی و شیپور استاش استفاده می‌شود. این دستگاه با اندازه‌گیری مقاومت (امپدانس) در برابر عبور صدا، می‌تواند وجود عفونت گوش میانی، تجمع مایع یا اختلال در عملکرد شیپور استاش را مشخص کند. نتایج تست ایمپدانس شامل تیمپانوگرام و رفلکس آکوستیک است که اطلاعات دقیقی درباره سلامت پرده صماخ و زنجیره استخوانی گوش میانی ارائه می‌دهد. استفاده از ایمپدانس‌متری در تشخیص اختلالات گوش میانی، خصوصاً در کودکان و بیماران با کم‌شنوایی هدایتی، اهمیت ویژه‌ای دارد.

آشنایی با دستگاه OAE

دستگاه OAE (Otoacoustic Emission) ابزاری است که برای بررسی عملکرد سلول‌های مویی خارجی در حلزون گوش استفاده می‌شود. این دستگاه‌ با ارسال اصوات کوتاه به داخل گوش و ثبت پاسخ‌های بازتابی آن، عملکرد حلزون را بدون نیاز به همکاری فعال فرد می‌سنجد. به همین دلیل، OAE یکی از ابزارهای اصلی در غربالگری شنوایی نوزادان است. این دستگاه‌ ادیومتری با دقت بالا می‌تواند حتی اختلالات خفیف عملکرد حلزون را شناسایی کند و در مراحل اولیه کم‌شنوایی، هشدارهای لازم را به متخصص بدهد. سرعت بالا، غیرتهاجمی بودن و سهولت استفاده از ویژگی‌های مهم این دستگاه است.

معرفی دستگاه های شنوایی سنجی الکتروفیزیولوژیک

دستگاه‌های الکتروفیزیولوژیک شنوایی برای بررسی عملکرد مسیرهای عصبی شنوایی و تشخیص مشکلات حلزون و ساقه مغز طراحی شده‌اند. این ابزارها ارزیابی عینی و دقیق از پاسخ‌های عصبی شنوایی ارائه می‌دهند و در تشخیص کم‌شنوایی‌های پیچیده بسیار کاربردی هستند. در ادامه با کاربردی‌ترین مدل‌های این دستگاه‌ها آشنا خواهیم شد.

• دستگاه ABR: این دستگاه با ثبت فعالیت الکتریکی ساقه مغز در پاسخ به صدا، سلامت مسیر عصبی شنوایی را ارزیابی می‌کند. ABR به شناسایی اختلالات شنوایی نوزادان، آسیب‌های عصبی و مشکلات گوش میانی کمک می‌کند و یک روش غیرتهاجمی و دقیق برای تعیین آستانه شنوایی است.
• دستگاه ASSR : ASSR با ارائه اصوات مدوله و ثبت پاسخ‌های مغزی، آستانه شنوایی دقیق را مشخص می‌کند. این دستگاه شنوایی سنجی امکان ارزیابی فرکانس‌های مختلف شنوایی را فراهم می‌سازد و برای نوزادان، کودکان و بیماران ناتوان در همکاری فعال، بسیار مناسب است.
• دستگاه ECochG (الکتروکوکلئوگرافی): ECochG پاسخ‌های الکتریکی حلزون و عصب شنوایی را ثبت می‌کند. این دستگاه به شناسایی اختلالات گوش داخلی، بیماری منیر و ارزیابی دقیق عملکرد عصب شنوایی کمک می‌کند و اطلاعات ارزشمندی برای متخصص شنوایی‌شناس فراهم می‌آورد.

دستگاه شنوایی سنجی تن خالص چیست؟

شنوایی سنجی تن خالص Pure Tone) Audiometry) به عنوان استاندارد طلایی در ارزیابی حساسیت شنوایی در نظر گرفته می‌شود؛ میزان کم شنوایی و علت آن با استفاده از ادیومتری تون خالص مشخص می‌شود. این به کشف آستانه شنوایی در فرکانس های مختلف کمک می‌کند.

طیف ادیومتر های با صدای خالص از دستگاه های ارزان قیمت ساده تا ادیومتر های تشخیصی پیچیده و گران قیمت متفاوت است؛ در این آزمایش، یک صدا با فرکانس مشخص از طریق گوشی به گوش ارائه می‌شود و کمترین شدتی که در آن تون در 50٪ مواقع درک می‌شود، بر حسب دسی بل (dB) اندازه‌ گیری می‌شود. این اندازه گیری به عنوان “آستانه” نامیده می‌شود. خروجی به صورت نموداری به نام ادیوگرام رسم می‌شود. روش تست در فرکانس های خاص از 250 تا 8000 هرتز انجام می‌شود.

دستگاه‌های ایمپدانس متری چیست؟

ایمپدانس‌متری یکی از پیشرفته‌ترین دستگاه‌های شنوایی سنجی است که برای ارزیابی عملکرد گوش میانی و شیپور استاش استفاده می‌شود. این دستگاه با اندازه‌گیری مقاومت (امپدانس) در برابر عبور صدا، می‌تواند وجود عفونت گوش میانی، تجمع مایع یا اختلال در عملکرد شیپور استاش را مشخص کند. نتایج تست ایمپدانس شامل تیمپانوگرام و رفلکس آکوستیک است که اطلاعات دقیقی درباره سلامت پرده صماخ و زنجیره استخوانی گوش میانی ارائه می‌دهد. استفاده از ایمپدانس‌متری در تشخیص اختلالات گوش میانی، خصوصاً در کودکان و بیماران با کم‌شنوایی هدایتی، اهمیت ویژه‌ای دارد.

شنوایی سنجی گفتاری

هدف شنوایی سنجی گفتاری (Speech Audiometry) ارزیابی یکپارچگی کل سیستم شنوایی با ارزیابی توانایی شنوایی است. نوع عصبی کم شنوایی را می‌توان با کمک شنوایی سنجی گفتار شناسایی کرد. تست شنوایی سنجی گفتار بیشتر به تست تشخیص گفتار و آزمون آستانه دریافت گفتار طبقه بندی می‌شود.

هدف هر دو تست شناسایی کمترین شدت دسی بل است که در آن بیمار می‌تواند 50 درصد کلمات را به درستی تکرار کند. در حالی که آزمون تشخیص گفتار از کلمات آزمایشی تک هجا استفاده می‌کند، آزمون آستانه دریافت گفتار از دو کلمه هجا با استرس یکسان (همچنین به عنوان “spondees” نامیده می‌شود) استفاده می‌کند.

شنوایی سنجی فوق آستانه ای

رکروتمنت یا درک غیرطبیعی بندی صدا به شرایطی اطلاق می‌شود که در آن بیمارانی که درجات متفاوتی از کم شنوایی در هر دو گوش دارند، در پاسخ به افزایش اندک شدت، افزایش بلندی صدای درک شده را تجربه می‌کنند؛ تست های تشخیص استخدام به عنوان شنوایی سنجی فوق آستانه شناخته می‌شوند. در سطح گفتار محاوره ای معمولی، به تشخیص اینکه آیا شنونده می‌تواند گفتار را به دقت تشخیص دهد یا نه، کمک می‌کند. مزایای استفاده از سمعک برای بیمار نیز با این آزمایش مشخص می‌شود.

شنوایی سنجی اتوماتیک

شنوایی سنجی اتوماتیک نیز به عنوان شنوایی سنجی Bekesy شناخته می‌شود؛ در سال 1947، جرج فون بکزی برای اولین بار این آزمون را معرفی کرد.

در این روش، شدت و فرکانس به طور خودکار با کمک یک موتور تغییر می‌کند. فرکانس را می توان به صورت جلو یا عقب تغییر داد. این تست شنوایی با استفاده از تضعیف کننده ضبط انجام می‌شود. با نرخ ثابتی از دسی بل در ثانیه، تضعیف کننده می‌تواند شدت سیگنال را افزایش یا کاهش دهد. عمل تضعیف کننده می‌تواند توسط شنونده کنترل شود.

رایج ترین شنوایی سنج کدام است؟

شنوایی سنجی تون خالص رایج ترین انتخاب برای ارزیابی شنوایی در تعدادی از فرکانس های تنظیم شده است. شنوایی شناس، صدایی را به یک یا هر دو گوش بیمار ارائه می‌دهد. این متخصص شدت محرک را در فرکانس های مختلف افزایش و کاهش می‌دهد و پاسخ بیمار را ثبت می‌کند. در طول غربالگری شنوایی سنجی، صداهایی در سراسر طیف گفتار – عمدتا بین 500 تا 4000 هرتز – ارائه می‌شود. نتایج آزمایش اطلاعات مهمی را به شنوایی شناس برای تعیین اینکه آیا ارجاع برای درمان بیشتر نیاز است، می‌دهد.

در تست شنوایی سنجی از تجهیزات مختلفی برای انجام انواع مختلف تست ها استفاده می‌شود. در بین ادیومتر ها، بین ادیومترهای غربالگری، تشخیصی و بالینی تفاوت قائل می‌شویم.

انتخاب دستگاه مناسب: کدام ابزار برای کدام ارزیابی مناسب است؟

انتخاب دستگاه مناسب برای ارزیابی شنوایی به نوع تست، سن بیمار و هدف ارزیابی بستگی دارد. برای غربالگری اولیه نوزادان، دستگاه OAE و ادیومترهای تک کاناله کاربرد دارند؛ برای بررسی مسیرهای عصبی، ABR و ASSR مناسب‌اند. ایمپدانس‌متری و ECochG برای بررسی گوش میانی و حلزون توصیه می‌شوند. تصمیم نهایی در انتخاب هر دستگاه‌ شنوایی سنجی بر عهده شنوایی‌شناس یا پزشک متخصص است تا بهترین و دقیق‌ترین ارزیابی انجام شود و برنامه درمان یا توانبخشی مناسب تعیین گردد.