ساختار گوش و عملکرد آن

گوش انسان، اندام شنوایی و تعادلی است که با انتقال (یا تبدیل امواج صوتی به تکانه های الکتروشیمیایی) صدا را تشخیص و تحلیل می کند و حس تعادل را در ما ایجاد می کند.

گوش(ear) به عنوان گیرنده و فیلتر عمل می کند که در آن محرک های شنوایی به اطلاعات تبدیل می شوند که متعاقباً توسط مغز رمزگشایی می شوند. بنابراین، عملکردهای اصلی انجام شده توسط گوش تشخیص، انتقال و تبدیل اصوات به تکانه های الکتریکی است.

گوش را می توان به سه قسمت تقسیم کرد. خارجی، میانی و داخلی. در ادامه این مقاله با ما همراه باشید تا با ساختار گوش  و عملکرد آن آشنا شوید.

 

ساختار و آناتومی گوش(ear anatomy)

گوش انسان، مانند گوش دیگر پستانداران، دارای اندام های حسی است که از دو عملکرد کاملاً متفاوت برخوردار است: عملکرد شنوایی و تعادل وضعیتی و هماهنگی حرکات سر و چشم. از نظر آناتومی، #گوش دارای سه قسمت قابل تشخیص است: گوش خارجی ، میانی و داخلی.

ساختار گوش خارجی(external ear)

ساختار گوش خارجی بوسیله پرده گوش(tympanic membran) و مجرای گوش خارجی تشکیل می شود که صداها را دریافت می کند و آنها را از طریق لاله گوش به گوش میانی منتقل می کند. پرده گوش بصورت دایره ای و انعطاف پذیر است و با برخورد امواج صوتی ورودی به آن شروع به لرزش می کند. در زیر ساختار هر یک از اجزای گوش خارجی را توضیح داده ایم .

کانال گوش

مجرای گوش از گوش خارجی شروع می شود و به پرده گوش ختم می شود. طول کانال تقریباً دو و نیم سانتی متر است. پوست مجرای گوش به درد و فشار بسیار حساس است. در زیر پوست یک سوم کانال خارجی غضروف و دو سوم داخلی آن استخوان است.

پرده گوش

اندازه پرده گوش بسیار کوچک است. اصطلاح پزشکی پرده گوش، غشای تمپان است. پرده گوش یک غشا خاکستری شفاف است. به قسمت مرکزی پرده، استخوان چکشی گوش میانی متصل است.

مقاله مفید :  علل ایجاد اختلالات ظاهری گوش کدام‌اند؟

عملکرد گوش خارجی

گوش خارجی به عنوان یک قیف برای انتقال ارتعاشات هوا از طریق پرده گوش عمل می کند. همچنین عملکرد موقعیت یابی صدا را دارد. موقعیت یابی صدا برای اصواتی که از چپ یا راست نزدیک می شوند به دو روش تعیین می شود.

اولاً، موج صدا کمی زودتر از رسیدن به گوش دیگر، به گوش نزدیکتر به صدا می رسد. ثانیا، صدا هنگام رسیدن به گوش دوم از شدت کمتری برخوردار است، زیرا سر به عنوان یک مانع صوتی عمل می کند و تا حدی پخش امواج صوتی را مختل می کند. تمام این نشانه ها توسط مغز برای تعیین محل منبع صدا ادغام می شوند. بنابراین موقعیت یابی صدا فقط با یک گوش دشوار است.

ساختار گوش میانی

حفره تمپان شامل سه  استخوان به عنوان کوچکترین استخوان بدن  و دو عضله کوچک است. از استخوان ها به عنوان استخوانچه های شنوایی نیز یاد می شود که پرده گوش را به گوش داخلی متصل می کند. استخوان ها از خارجی ترین تا درونی ترین آنها، چکشی، سندانی و رکابی نام دارند. اجرای هر یک از قسمت های گوش میانی عبارتند از:

  • استخوان چکشی به پرده گوش متصل بوده و شامل دسته ای است که به سطح داخلی پرده گوش متصل می شود، و یک قسمت سر دارد که از دیواره حفره گوش معلق است.
  • استخوان سندانی در سمت نزدیک به پرده گوش و به استخوان رکابی سمت نزدیک به گوش داخلی متصل است.
  • استخوان های رکابی دارای قوس و دو پایه هستند. این پایه ها توسط یک تکه بافت حلقوی در شکافی به نام دریچه بیضی شکل، که ورودی گوش داخلی نامیده شده است، نگه داشته می شود.
  • استاپدیوس کوچکترین عضله گوش داخلی نام دارد که  به استخوانچه رکابی وصل می شود.
  • تنسور تمپانی، عضله دیگر گوش داخلی است که روی استخوان چکشی قرار می گیرد.

این استخوان ها از طریق پنجره بیضی شکل که حلزون را می پوشاند، پلی بین پرده گوش و گوش داخلی ایجاد کرده اند. یک لوله باریک به طول تقریبی 3.5 سانتی متر، به نام لوله استاش(eustachian tube)، گوش را به قسمت پشت حلق متصل می کند و مانند دریچه تنظیم فشار عمل و فشار دو طرف پرده گوش را  متعادل می کند، به گونه ای که صدا به درستی شنیده شود.

مقاله مفید :  مشکلات افراد کم شنوا با ماسک در دوران کرونا و راهکار

عملکرد ساختار گوش میانی

همزمان با لرزش پرده گوش در پاسخ به امواج هوا، زنجیره استخوان های گوش داخلی با همان فرکانس به حرکت در می آیند. فرکانس حرکت از پرده گوش به دریچه بیضی (ساختار دیگری در گوش) منتقل می شود، در نتیجه با هر لرزش، فشار روی دریچه بیضی اعمال می شود. این حرکات موجی، مایع گوش داخلی را با همان فرکانس موج صوتی اصلی مرتعش می کند.

ساختار گوش داخلی

در بخش داخلی گوش میانی در استخوان جمجمه یک محفظه کوچک قرار دارد که شامل دستگاه شنوایی و تعادل بوده که به عنوان گوش داخلی شناخته می شود. گوش داخلی دو قسمت اصلی دارد. حلزون گوش(cochlear) که قسمت شنوایی است و کانال های نیم دایره و دهلیز که قسمت تعادل است.

حلزون گوش شکلی مشابه حلزون داشته و توسط غشا به سه بخش تقسیم می شود. محفظه ها پر از مایعی هستند که هنگام ورود صدا به لرزش در می آیند و باعث می شوند موهای کوچکی که غشا را پوشانده اند دچار لرزش شده و تکانه های الکتریکی را به مغز بفرستند.

کانال های نیم دایره نیز به عنوان کانال شناخته می شوند. این کانال های کوچک در زاویه های تقریبا قائم (90 درجه) نسبت به یکدیگر قرار گرفته اند. این حالت به مغز اجازه می دهد تا بداند که سر در کدام جهت حرکت می کند. این کانال های نیمه دایره ای پر از مایعی به اسم اندولنف است.

عصب جمجمه هشتم که از گوش داخلی منشا می گیرد و به سمت مغز می رود، در واقع به عنوان عصب شنوایی شناخته شده است. این عصب هم اطلاعات تعادل و هم شنوایی را به مغز منتقل می کند. همراه با عصب جمجمه هشتم، عصب جمجمه ای هفتم نیز از کانال گوش داخلی گذر می کند. عصب جمجمه هفتم به عنوان عصب صورتی شناخته می شود زیرا تکانه های عصبی را به عضلات صورت می رساند.

مقاله مفید :  زخم داخل گوش به چه دلایلی ایجاد می‌شود؟

عملکرد ساختار گوش داخلی

سلول های مو مانند داخلی نیروی مکانیکی صدا (ارتعاش مایع حلزون) را به تکانه های الکتریکی شنوایی تبدیل می کنند (پتانسیل های عملی که پیام های شنوایی را به مغز می فرستند). آنها با رشته های عصبی که عصب شنوایی منتهی به مغز را تشکیل می دهند ارتباط برقرار می کنند. سرانجام، این ارگان با ایجاد تکانه های الکتریکی که از طریق عصب شنوایی یا عصب دهلیزی-حلقوی به مغز ارسال می شود، انرژی مکانیکی امواج صوتی را به انرژی عصبی تبدیل می کند. عدم دریافت این تکانه های الکتریکی در مغز نشانه نقص یا آسیب دیدگی گوش است و این هشداری است که در سیستم شنوایی ما چیزی وجود ندارد.

در پایان

آموزش گوش دادن یا توانبخشی شنوایی می تواند به برخی از افراد مبتلا به ناشنوایی یا کم شنوایی کمک کند تا توانایی دریافت و پردازش صدا و درک صحبت کردن را به صورت روان تری دریافت کنند.

کیلینیک گوش تهران در خیابان ولیعصر برای تکمیل مجموعه ای از تمرینات توان بخشی شنوایی به مراجعه کنندگان  کمک می کند تا بیشترین استفاده را از باقی مانده شنوایی شان داشته باشند. برای کسب اطلاعات بیشتر با کلینیک گوش تهران تماس بگیرید.

مطلبی که تحت عنوان «ساختار گوش و عملکرد آن» خواندید، به طور اختصاصی برای وب سایت کلینیک گوش تهران تهیه شده است و استفاده از آن فقط با ذکر منبع مجاز می باشد.

منابع

kiversal

۱
۲
۳
۴
۵
میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۱ رای

4 دیدگاه دربارهٔ «ساختار گوش و عملکرد آن»

  1. پیمان ادیبی

    سلام خیلی عالی بود مقالتون. من مراجعه کردم به کلینیکتون خیلی راضی بودم .کارتون حرف نداره

  2. سلام اطلاعات خیلی خوبی بهم دادین. پزشکاتون خوب بودن پیشنهاد میکنم به دوستان

  3. شروین احمدی

    خیلی خوب بود کلینیکتون خیلی تمیز بود پزشکان خیلی خوبی دارید در مجموع

  4. بازتاب: اختلالات ظاهری گوش - کلینیک گوش تهران

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست های مرتبط

دسته‌بندی نشده

تست ABR چیست و تفسیر آن

گوش انسان از سه قسمت گوش خارجی، میانی و داخلی تشکیل شده است. آزمایش پاسخ شنوایی ساقه مغز (ABR) مشخص می‌کند که چگونه گوش داخلی،

ادامه مطلب »