شبها که سرتان را روی بالش میگذارید، ناگهان دلتان به هم میخورد؟ این تجربه رایجتر از چیزی است که فکر میکنید. حالت تهوع شبانه میتواند بدون هیچ دلیل خاصی رخ دهد، اما اگر بیشتر از یک بار در هفته سراغتان بیاید، معمولاً پیامرسان یک مشکل زمینهای است که بدن دارد سعی میکند به شما نشان دهد. از اضطراب و رفلاکس معده گرفته تا عوارض دارویی و حتی مشکلات گوش داخلی، دلایل زیادی میتوانند پشت این حالت آزاردهنده پنهان باشند؛ و نکته مهم اینجاست که بدون شناخت علت واقعی، هیچ درمان خانگی بهتنهایی کارساز نخواهد بود
شایعترین علل تهوع شبانه:
| علت تهوع شبانه | نشانهها یا ویژگیهای مهم | چه زمانی احتمال آن بیشتر است؟ |
|---|---|---|
| اضطراب | تهوع، دلپیچه، اسپاسم، اسهال | هنگام افزایش استرس و اضطراب، بهخصوص شبها |
| بارداری | تهوع و گاهی استفراغ | بیشتر در اوایل بارداری؛ محدود به صبح نیست |
| رفلاکس معده (GORD) | سوزش سر دل، طعم ترش دهان، نفخ | بعد از غذا و هنگام دراز کشیدن |
| عوارض دارویی | تهوع پس از مصرف برخی داروها | در صورت مصرف دارو، بهویژه در ساعات شب |
| گاستروپارزی | تهوع، احساس پری و تخلیه دیرهنگام معده | ممکن است در شب تشدید شود |
| زخم معده | تهوع و ناراحتی معده | گاهی علائم در شب تشدید میشوند |
| بیماریهای گوش | تهوع همراه با سرگیجه یا اختلال تعادل | هنگام تغییر وضعیت، دراز کشیدن یا ایستادن |
علت حالت تهوع شبانه
علت حالت تهوع میتواند بسته به زمان بروز آن متفاوت باشد؛ اما به طور کلی علل تهوع شبانه، با عللی که منجر به تهوع در طول روز میشود، یکسان است. با این حال، اقداماتی مانند مصرف وعدههای غذایی سنگین و زیاد و دراز کشیدن بلافاصله بعد از خوردن غذا میتواند احساس تهوع را تشدید کند. در ادامه علت هایی که میتواند به حالت تهوع در شب بینجامد را میخوانید:
اضطراب و تهوع شبانه
حالت تهوع یک علامت فیزیکی رایج در برابر اضطراب است که برخی از ما گاهی آن را تجربه میکنیم. با این حال، اگر این حالت به طور مکرر رخ دهد، میتواند ناتوان کننده شود و بر کیفیت زندگی تأثیر منفی بگذارد.


اما چرا اضطراب منجر به حالت تهوع میشود؟ وقتی با تهدید یا عامل استرس زا مواجه می شوید، بدن وارد حالت «جنگ یا گریز» میشو که منجر به فعال شدن سیستم عصبی سمپاتیک (که برخی از فرآیندهای ناخودآگاه بدن را کنترل میکند) و متعاقباً ترشح هورمونهای استرس مانند آدرنالین، فاکتور آزاد کننده کورتیکوتروپین (CRF) یا کورتیزول خواهد شد. این هورمونها بدن را برای رویارویی با یک بحران آماده میکنند که یک واکنش طبیعی به استرس است و در اصل برای کمک به زنده ماندن ما تکامل یافته است.
این هورمونهای استرس، انتقالدهندههای عصبی (پیامرسانهای شیمیایی) را در مغز فعال میکنند که پیامهایی را به بقیه بدن ارسال میکنند از جمله:
- افزایش فشار خون
- گشاد کردن مردمکها
- افزایش ضربان قلب
- افزایش تعداد تنفس
- هدایت کردن خون به گروههای عضلانی بزرگ
این فرآیند همچنین پیامدهایی بر سیستم گوارشی (GI) دارد. ترشح هورمونهای استرس خون را از دستگاه گوارش به سمت گروههای عضلانی بزرگ هدایت و از حرکت دستگاه گوارش جلوگیری میکند. علاوه بر این تأثیر بر فرآیند هضم، هورمونهای استرس مرتبط با اضطراب نیز میتوانند با سیستم عصبی رودهای که روده را میپوشاند، تعامل داشته باشند. اضطراب میتواند منجر به علائم فیزیکی مانند تحریک در سیستم گوارش، حالت تهوع، اسپاسم و اسهال شود.
از آنجایی که شدت اضطراب میتواند در شب بدتر شود، ممکن است در شب بیشتر دچار حالت تهوع شوید.
بارداری
تهوع و استفراغ در 74 درصد از افراد باردار رخ میدهد. اگرچه به این حالت “تهوع صبحگاهی” گفته میشود، اما زمان و شدت آن میتواند بسیار متفاوت باشد، به طوری که تنها 1.8٪ علائم را منحصراً در صبح گزارش میکنند. با این حال، علائم معمولا در طول سه ماه دوم بارداری برطرف میشود.
اگر حالت تهوع شما آنقدر شدید است که نمی توانید غذا یا مایعات را نگه دارید، باید فوراً با پزشک خود تماس بگیرید.
رفلاکس GORD
رفلاکس اسید عارضه ای است که اکثر افراد هر از گاهی آن را تجربه میکنند. این عارضه زمانی اتفاق می افتد که اسید معده به مری نشت کند. با این حال، زمانی که رفلاکس اسید به طور مکرر اتفاق می افتد، به آن بیماری ریفلاکس معده به مری (GORD) می گویند که معمولاً در نتیجه ضعیف شدن ماهیچههای انتهای مری رخ میدهد.
شایع ترین علامت GORD یا ریفلاکس اسید، سوزش سر دل است. GORD همچنین میتواند منجر به حالت تهوع شود، به ویژه هنگام دراز کشیدن بعد از غذا خوردن و در اواخر شب.
سایر علائم GORD عبارتند از:
- طعم ناخوشایند ترش در دهان که ناشی از اسید معده است
- بوی بد دهان
- نفخ
- صدای خشن
عوارض دارویی
تهوع شبانه میتواند یکی از عوارض جانبی داروها باشد که برخی از آنها عبارتند از:
- آنتی بیوتیک ها
- آسپرین
- NSAIDها (مانند ایبوپروفن)
- داروهای ضد افسردگی
اگر این داروها را در شب مصرف کنید، ممکن است باعث ایجاد حالت تهوع شود.
گاستروپارزیس
گاستروپارزی یک بیماری مزمن است که در آن معده به طور غیر طبیعی تخلیه میشود. تصور میشود که این بیماری در نتیجه آسیب به عصب واگ ایجاد میشود که مسئول انقباض عضلات معده برای کمک به حرکت غذا است. این بیماری میتواند منجر به حالت تهوع شدیدتر در شب شود.


زخم معده
زخم معده اغلب توسط باکتری هلیکوباکتر پیلوری یا برخی داروهای ضدالتهابی مانند آسپرین ایجاد میشود. زخمها میتوانند روی پوشش معده و روده کوچک ایجاد شوند. علائم مرتبط با زخم، مانند حالت تهوع، اغلب میتواند در شب بدتر شود.
مشکلات و بیماری های گوش
در برخی مواقع حالت تهوع میتواند ناشی از مشکلات و بیماری های گوش داخلی مانند عفونت گوش و یا تکان خوردن مایع گوش باشد. این نوع حالت تهوع ممکن است در هنگام دراز کشیدن یا ایستادن تشدید شود. تشخیص علت حالت تهوع در اثر بیماری های گوش توسط متخصص بیماریهای گوش انجام خواهد شد.
اگر حالت تهوع شما معمولاً با سرگیجه، وزوز گوش یا احساس گیجی همراه است؟ این میتواند نشانهای از درگیری گوش داخلی باشد، نه فقط دستگاه گوارش. کارشناسان کلینیک گوش تهران میتوانند به شما کمک کنند بفهمید ریشه مشکل کجاست.
برای رزرو نوبت ویزیت فوری و ارزیابی تخصصی، همین حالا با شماره 02188205806 تماس بگیرید.
علائم و نشانههای تهوع شبانه
توصیف علائم تهوع ممکن است دشوار باشد. اما به طور کلی علائم رایج تجربه شده عبارتند از:
- احساس استفراغ
- معده درد
- خشکی دهان
- عرق کردن زیاد
درمان خانگی تهوع در شب
به گفته my.klarity.health نوع درمان حالت تهوع در شب تحت تأثیر شرایط زمینه ای خواهد بود. بسیاری از درمانهای تهوع، بیماری زمینهای را درمان نمیکنند، اما به شما کمک میکنند احساس راحتی بیشتری داشته باشید. قبل از استفاده از هر یک از این موارد درمانی با پزشک خود مشورت کنید.
- زنجبیل: این گیاه دارویی از زمانهای قدیم به عنوان درمان ناراحتیهای گوارشی مورد استفاده قرار می گرفته است. مطالعات بالینی متعدد نشان داده است که زنجبیل یک درمان ایمن و موثر برای تهوع است
- غذاهای ساده مانند موز، کراکر و نان تست: اینها به بدن اجازه میدهد تا برخی از مواد مغذی مورد نیاز را بدون تحریک معده دریافت کند. نوشیدنیهای حاوی الکترولیت نیز توصیه میشود، به خصوص اگر استفراغ ایجاد شود.
- آب میوه: نوشیدن مقدار کمی مایع با شیرینی کم برای کاهش علائم تهوع در شب توصیه میشود.
- نعناع: به دلیل اثرات آرام بخش این گیاه دارویی بر دستگاه گوارش، اغلب به عنوان درمان تهوع توصیه میشود. نوشیدن چای نعناع به طور بالقوه میتواند حالت تهوع در شب را کاهش دهد.
- خودداری از فعالیت بدنی: هنگام احساس تهوع استراحت کردن مهم است. اگر دراز کشیدن شدت حالت تهوع شما را افزایش میدهد، سعی کنید کمی سر خود را بالا ببرید.
- مکملهای ویتامین B6: این مکملها در درمان حالت تهوع در زنان باردار موثر است و میتوانند به عنوان جایگزینی برای داروهای ضد بیماری استفاده شوند.
چگونه میتوان از حالت تهوع شبانه جلوگیری کرد؟
اگرچه میتوانید حالت تهوع شبانه را درمان و مدیریت کنید، اما پیشگیری از آن دشوار است. اگر در دوران بارداری حالت تهوع جدی دارید، پزشک ممکن است برای بهبود حالت تهوع شما داروهای ضد تهوع تجویز کند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر یک بار حالت تهوع شبانه را تجربه می کنید، طبیعی است. اما اگر احساس تهوع شدید شد یا بیش از یک هفته طول کشید، به پزشک عمومی مراجعه کنید.
به خاطر داشته باشید که حالت تهوع طولانی شبانه معمولاً نتیجه یک بیماری زمینه ای است. برخی از شایع ترین شرایط عبارتند از: اضطراب، بارداری، GORD، زخم معده، عوارض جانبی داروها و گاستروپارزی. درمانهای خانگی میتوانند به کاهش ناراحتی ناشی از حالت تهوع کمک کنند، اما اگر طولانیمدت با آن دست و پنجه نرم میکنید، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.




11 دیدگاه دربارهٔ «حالت تهوع در شب نشانه چیست؟»
سلام شب ها موقع خواب معدم به حدی احساس میکنم خالیه که حالت تهوع دارم غذا هم خوردم اما همش حالت تهوع دارم ضعف میکنم اما چیزی نمیخورم میترسم چاق تر بشم قرص آسنترا ۱۰۰ هم یک سالی هست میخورم
سلام. احساس خالی بودن معده، تهوع شبانه و ضعف میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و گاهی نیز از عوارض داروهایی مانند آسنترا یا به علت فاصله زیاد بین وعدههای غذایی ایجاد میشود. از طرفی، محدود کردن غذا به دلیل نگرانی از افزایش وزن نیز میتواند این علائم را تشدید کند. بهتر است این موضوع را با پزشک معالجی که آسنترا را برای شما تجویز کرده در میان بگذارید تا علت دقیق بررسی شود.
سلام
یک هفته هست که صبح ها و آخر شب معده درد و تهوع دارم. موقعی که غذا نمیخورم بهترم ولی صبح این حالت تهوع شروع میشه وقتی که صبحانه میخورم .
سلام. تهوع صبحگاهی و معدهدرد همیشه منشأ گوشی یا سرگیجه ندارد و بیشتر به مشکلات گوارشی مانند التهاب معده، رفلاکس یا حتی تغییرات رژیم غذایی مربوط میشود. اگر این علائم ادامهدار باشد یا با کاهش وزن، استفراغ یا درد شدید همراه شود، بررسی بیشتر لازم است.
ممنون و تشکر ویژه از اینکه مارا راهنمایی مکنید سپاس گذارم انشاالله عاقبت بخیر شوید
ممنون از همراهی شما دوست عزیز ☺
درود بر شما
مدتی است شبها هنگام خواب به محض اینکه بخواب رفتم رفلاکس و تهوع و حالت خفگی به من دست میدهد دیابت نوع دو دارم و داروی متفورمین وقرص ا.اس.ا و همچنین قرص برای تنظیم ضربان قلب استفاده میکنم .
درود دوست عزیز، رفلاکس شبانه همراه با تهوع و احساس خفگی میتواند ناشی از برگشت اسید معده به مری باشد که در حالت درازکش تشدید میشود. وجود دیابت و مصرف داروها نیز ممکن است این وضعیت را بدتر کند. توصیه میشود هنگام خواب سر تخت کمی بالاتر قرار گیرد، از خوردن غذاهای سنگین یا چرب حداقل دو تا سه ساعت قبل از خواب پرهیز شود، و وزن و رژیم غذایی کنترل گردد. با توجه به بیماری زمینهای و داروهای مصرفی، بررسی دقیق توسط متخصص گوارش ضروری است تا در صورت نیاز درمان دارویی مناسب برای رفلاکس اضافه شود.
درود بر شما دوست عزیز؛ رفلاکس شبانه همراه با تهوع و احساس خفگی میتواند ناشی از برگشت اسید معده به مری باشد که در حالت درازکش تشدید میشود. وجود دیابت و مصرف داروها نیز ممکن است این وضعیت را بدتر کند. توصیه میشود هنگام خواب سر تخت کمی بالاتر قرار گیرد، از خوردن غذاهای سنگین یا چرب حداقل دو تا سه ساعت قبل از خواب پرهیز شود، و وزن و رژیم غذایی کنترل گردد. با توجه به بیماری زمینهای و داروهای مصرفی، بررسی دقیق توسط متخصص گوارش ضروری است تا در صورت نیاز درمان دارویی مناسب برای رفلاکس اضافه شود.
ضمن تشکر از مطالب مفیدی که ارائه کردید، در خصوص عارضه رفلاکس، واژه GERD صحیح است.
ممنون از توجهتون؛ درواقع هر دو اصطلاح درست هستند، فقط تفاوت منطقهای دارند: GERD بیشتر در آمریکا استفاده میشود و GORD در بریتانیا و کشورهای با املا بریتانیایی رایج است. منظور هر دو، همان بیماری رفلاکس معده به مری است