عمل جراحی میرنگوتومی یا تمپانوتومی چیست؟

میرنگوتومی (Myringotomy) یکی از انواع عمل‌های جراحی گوش میانی است که روی پرده گوش (غشای تمپان) انجام می‌شود. در این روش، جراح با ایجاد یک برش کوچک روی پرده گوش، دسترسی مستقیم به فضای گوش میانی را فراهم می‌کند. این برش باعث تخلیه مایعات تجمع‌یافته در گوش میانی می‌شود؛ مایعاتی که معمولاً در اثر اوتیت میانی همراه با افیوژن (OME) ایجاد شده‌اند. هدف از این جراحی، کاهش فشار داخل گوش، بهبود شنوایی و کمک به درمان عفونت یا تجمع مایع در گوش میانی است.

در ادامه با ما همراه باشید تا بیشتر با این نوع از عمل آشنا شوید و موضوعاتی نظیر میرنگوتومی یا جراحی VT گوش چیست؟، عوارض این عمل، تفاوت این جراحی با تمپانوستومی و موضوعات مهم دیگری درباره این عمل جراحی را بشناسید.

میرنگوتومی چیست؟

میرنگوتومی، که بعضاً با نام‌های دیگر نیز خوانده می‌شود، یک روش جراحی گوش است که در آن یک برش کوچک در پرده گوش (غشای تمپان) ایجاد می‌شود تا فشار ناشی از تجمع بیش از حد مایعات را کاهش دهد یا چرک را از گوش میانی(Middle ear) خارج کند. در برخی شرایط، یک لوله تمپانوستومی(لوله تهویه) روی پرده گوش قرار می‌گیرد تا حفره گوش میانی را برای مدت طولانی پر هوا نگه دارد و مسیر ورود هوا به حفره گوش میانی را برقرار نگه دارد تا از تجمع مایع جلوگیری کند. بدون قرار دادن لوله، برش معمولاً طی دو تا سه هفته خود به خود بهبود می‌یابد. بسته به نوع آن، لوله در 6 تا 12 ماه به طور طبیعی دفع می‌شود یا طی یک عمل سرپایی برداشته می‌شود.

کسانی که نیاز به میرنگوتومی دارند معمولاً دارای یک لوله استاش (eustachian tube) انسداد یافته یا ناکارآمد هستند که قادر به انجام تخلیه یا تهویه به روش معمول خود نیست. قبل از کشف آنتی بیوتیک‌ها، میرنگوتومی بدون قرار دادن لوله نیز به عنوان درمان عمده اوتیت میانی(serous otitis) حاد شدید (عفونت گوش میانی) مورد استفاده قرار گرفت.

امروزه میرنگوتومی یکی از درمان‌های اوتیت حاد عارضه دار است؛ در بیمارانی که دچار اوتیت حاد عارضه دار یا غفونت حاد گوش میانی شده‌اند؛ می‌توان با میرنگوتومی به خروج چرک و کم شدن عوارض کمک کرد. در واقع در بیمارانی که به دنبال عفونت گوش میانی دچار درد شدید، فلج صورت و یا عوارض مغز ناشی از ورود چرک به داخل سر یا مغز شده‌اند؛ انجام میرنگوتومی یکی از روش‌های درمانی است. ^medscape

عوارض جانبی قرار دادن لوله تمپانوستومی گوش

اگر چه میرنگوتومی جراحی شایعی است  ولی عارضه در تعدادی از بیماری‌ها دیده می‌شود.

از جمله عوارض شایع میرنگوتومی، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• عدم رفع عفونت گوش
• ضخیم شدن لاله گوش به مرور زمان، که شنوایی را در درصد کمی از بیماران تحت تأثیر قرار می‌دهد.
• سوراخ شدن مداوم پس از افتادن لوله از لاله گوش.
• ترشح مزمن از محل قرار گیری لوله
• عفونت
• نیاز احتمالی به خشک نگه داشتن گوش و استفاده از شاخه‌های گوش
• واکنش بدن خارجی به خود لوله – به عنوان مثال، یک واکنش آلرژیک به مواد لوله (نادر)

تفاوت بین میرنگوتومی و تمپانوستومی چیست؟

میرنگوتومی و تمپانوستومی دو اصطلاح مرتبط هستند، اما به یک مرحله از درمان اشاره نمی‌کنند؛ میرنگوتومی به ایجاد یک برش کوچک روی پرده گوش گفته می‌شود که با هدف تخلیه مایع، چرک یا کاهش فشار داخل گوش میانی انجام می‌شود. در بسیاری از بیماران، به‌ویژه کودکانی که دچار عفونت‌های مکرر یا تجمع مداوم مایع در گوش هستند، پس از انجام این برش، یک لوله تهویه گوش (لوله تمپانوستومی) داخل پرده گوش قرار داده می‌شود تا مسیر خروج مایعات و تهویه گوش میانی برای چند ماه حفظ شود. به این مرحله از درمان، تمپانوستومی گفته می‌شود.

ویژگی	میرنگوتومی	تمپانوستومی
تعریف	ایجاد یک برش کوچک روی پرده گوش	قرار دادن لوله تهویه داخل برش ایجادشده در پرده گوش
هدف اصلی	تخلیه مایع، چرک و کاهش فشار گوش میانی	حفظ تهویه گوش میانی و جلوگیری از تجمع مجدد مایع
استفاده از لوله	خیر	بله، لوله تمپانوستومی داخل پرده گوش قرار می‌گیرد
مدت اثر	معمولاً کوتاه‌مدت؛ برش طی چند روز ترمیم می‌شود	طولانی‌تر؛ لوله معمولاً ۶ تا ۱۸ ماه در جای خود باقی می‌ماند
موارد کاربرد	عفونت حاد یا تجمع موقت مایع	عفونت‌های مکرر، اوتیت میانی مزمن با افیوژن یا اختلال عملکرد شیپور استاش

آیا برای میرنگوتومی نیاز به بیهوشی است؟

میرنگوتومی معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود، به‌ویژه در کودکان، تا بیمار در طول عمل هیچ‌گونه حرکت یا ناراحتی نداشته باشد. با این حال، در بسیاری از بزرگسالان این جراحی را می‌توان با بی‌حسی موضعی و بدون نیاز به بیهوشی کامل انجام داد. انتخاب روش بیهوشی به عواملی مانند سن بیمار، شرایط پزشکی و نظر جراح بستگی دارد. در کلینیک گوش تهران نیز میرنگوتومی برای افراد بالغ به‌صورت سرپایی و با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و بیماران معمولاً همان روز پس از پایان عمل مرخص خواهند شد.

آیا میرنگوتومی بر شنوایی تأثیر می‌گذارد؟

میرنگوتومی به‌تنهایی باعث کاهش شنوایی نمی‌شود و در اغلب بیماران حتی به بهبود شنوایی کمک می‌کند. زمانی که مایع یا چرک در پشت پرده گوش تجمع پیدا می‌کند، انتقال طبیعی امواج صوتی مختل شده و فرد احساس گرفتگی گوش، کاهش شنوایی یا شنیدن صداهای خفه را تجربه می‌کند. با انجام میرنگوتومی و تخلیه این مایعات، فشار داخل گوش میانی کاهش یافته و مسیر انتقال صدا به حالت طبیعی بازمی‌گردد؛ در نتیجه شنوایی معمولاً طی چند روز تا چند هفته بهبود پیدا می‌کند.

اگر پزشک هم‌زمان لوله تهویه گوش (VT یا Tympanostomy Tube) را نیز در پرده گوش قرار دهد، این لوله‌ها معمولاً تأثیر منفی قابل‌توجهی بر شنوایی ندارند. برعکس، با حفظ تهویه گوش میانی و جلوگیری از تجمع مجدد مایعات، از بروز کاهش شنوایی انتقالی پیشگیری می‌کنند. پس از خارج شدن یا افتادن خودبه‌خودی لوله، پرده گوش در بیشتر بیماران بدون مشکل ترمیم می‌شود و عملکرد شنوایی نیز حفظ خواهد شد. البته در موارد نادر که بیماری‌های دیگری در گوش میانی وجود داشته باشد، میزان بهبود شنوایی به علت زمینه‌ای بیماری نیز بستگی دارد.

عوارض ورود آب به گوش پس از جراحی میرنگوتومی

اگر آب وارد گوش شد، جای نگرانی نیست؛ زیرا در بیشتر موارد مشکلی ایجاد نخواهد شد؛ اما اگر متوجه ترشحات غیرعادی از گوش خود شدید، حتماً با پزشک متخصص گوش مشورت کنید. پزشک ممکن است قطره آنتی‌بیوتیکی تجویز کند که علاوه بر درمان عفونت، به محافظت از لوله‌های گوش در برابر میکروب‌ها کمک می‌کند. رعایت توصیه‌های پزشکی و استفاده به‌موقع از داروها می‌تواند از بروز مشکلات جدی‌تر جلوگیری کند.

آیا وی تی می‌تواند دائمی باشد؟

لوله‌های گوش که به عنوان لوله‌های “دائمی” طراحی شده‌اند، معمولاً توصیه نمی‌شوند، زیرا مستعد انسداد هستند و در نهایت نیاز به برداشتن دارند. هرچند لوله تی‌تیوب هم یک لوله دائمی محسوب نمی‌شود، اما می‌تواند برای چندین سال در جای خود باقی بماند. این نوع لوله، مانند سایر لوله‌های گوش، ممکن است به‌صورت خودبه‌خود از پرده گوش خارج شود و نیازی به مداخله جراحی نداشته باشد

لوله‌های میرنگوتومی چه مدت در گوش باقی می‌مانند؟

سوالات متداول در مورد جراحی میرنگوتومی

در ادامه به سوالات متداول شما در زمینه جراحی میرنگوتومی پاسخ می دهیم:

بهبودی بعد از میرنگوتومی چقدر طول می‌کشد؟

بهبودی کامل و بدون عارضه باید طی چهار هفته انجام می‌شود. در صورت قرار دادن لوله‌های گوش، معمولا لوله تمپانوستومی در حدود 6 تا 12 ماه بعد به صور خود به خود خارج می‌شود.

چه مدت طول می‌کشد تا مایعات در گوش بزرگسالان از بین بروند؟

علائم اوتیت میانی معمولاً طی 48 تا 72 ساعت بعد از گذاشتن لوله بهبود می‌یابد ولی مایعات جمع شده در گوش میانی ممکن است تا 3 ماه از لوله به خارج ترشح شود.

آیا می‌توانید با لوله‌های داخل گوش دوش بگیرید؟

بعد از عمل می‌توانید دوش بگیرید اما در حالی که آب به محل قرار گیری لوله در گوش آسیب دیده خود (گوش که دچار میرنگوتومی شده است) برخورد نکند.

آیا میرنگوتومی برای بزرگسالان دردناک است؟

ایجاد درد جزئی در این روش چیز عادی است.کاهش شنوایی مرتبط با تجمع مایعات بلافاصله پس از جراحی برطرف می‌شود. برش به طور طبیعی بهبود می‌یابد.

آیا فردی با  وجود لوله در گوش خود می‌تواند پرواز کنند؟

در صورتی که فردی دارای لوله گوش باشد منعی برای برای پرواز ندارد. افرادی دارای لوله گوش (وی تی)هستند می‌توانند بدون مشکل پرواز کنند. چون در طی بلند شدن و نشستن هواپیما تغییرات فشاردر دو طرف پرده گوش وجود ندارد و می‌توانند پرواز کنند.

آیا فردی دارای لوله در گوش می‌تواند شنا کند؟

به دلیل  ورود آب به حفره گوش میانی توصیه می‌شود افرادی که ناچاربه استفاده از وی تی هستند در طول زمانی که وی تی دارند، شنا نکنند.