علائم و درمان کاهش شنوایی در فرکانس پایین

کاهش شنوایی در فرکانس پایین یکی از اختلالات کمتر شناخته‌شده شنوایی است که می‌تواند به دلایل گوناگونی از جمله مشکلات گوش داخلی، اختلالات سیستم تعادل، یا برخی بیماری‌های خودایمنی ایجاد شود. این مدل از کاهش شنوایی، برخلاف شایع‌ترین انواع کم شنوایی که اغلب بر صداهای زیر و تیز اثر می‌گذارند، توانایی شنیدن صداهای بم مانند صدای مردانه، صدای موتور خودرو یا زمزمه آرام را مختل می‌کند.

بیماران اغلب این مشکل را با احساس گرفتگی گوش، شنیدن صداهای مبهم یا دشواری در درک گفتار در محیط‌های شلوغ تجربه می‌کنند. در بسیاری از موارد، این وضعیت می‌تواند موقتی و برگشت‌پذیر باشد، اما گاهی نشانه‌ای از بیماری‌های جدی‌تری همچون بیماری منیر یا اختلالات عروقی گوش است. شناسایی به‌موقع علت و آغاز درمان مناسب، نه‌تنها به حفظ شنوایی کمک می‌کند، بلکه می‌تواند از پیشرفت عارضه جلوگیری کند.

نوع کم شنوایی در فرکانس پایین	دلایل بروز	محل بروز
کم شنوایی حسی عصبی	ناشی از مشکل در عصب شنوایی یا گوش داخلی	یک گوش یا هر دو گوش
کم شنوایی انتقالی	ناشی از مشکل در انتقال صدا به گوش داخلی	یک گوش یا هر دو گوش

کم شنوایی در فرکانس پایین چیست؟

کم شنوایی در فرکانس پایین نوعی اختلال شنوایی است که در آن فرد در شنیدن صداهای با فرکانس پایین (معمولاً زیر 2000 هرتز) مانند صدای بم مردان، موسیقی‌های عمیق یا صداهای محیطی مانند رعد و برق دچار مشکل می‌شود. این مشکل می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی مانند بیماری‌های گوش میانی (مانند اوتیت میانی ترشحی)، اتواسکلروز، یا فشار مغزی نخاعی باشد و به دو نوع حسی‌عصبی و انتقالی تقسیم می‌شود.

علائم این نوع کم شنوایی شامل دشواری در درک گفتار در محیط‌های شلوغ یا احساس گرفتگی در گوش است. شدت آن ممکن است خفیف تا شدید باشد و در یک یا هر دو گوش رخ دهد. برای تشخیص دقیق و درمان مناسب، مراجعه به متخصص شنوایی‌سنجی و انجام تست‌های ادیومتری ضروری است. درمان ممکن است شامل دارو، جراحی یا استفاده از سمعک باشد، بسته به علت اصلی.

دلایل بروز کم شنوایی در فرکانس پایین

کم‌شنوایی در فرکانس پایین اختلالی نادر است که می‌تواند از مشکلات متنوعی در سیستم شنوایی و حتی سیستم عصبی ناشی شود. شایع‌ترین علت آن بیماری منییر است که بر عملکرد گوش داخلی اثر گذاشته و باعث تغییر در فشار و مایع داخلی گوش می‌شود. علاوه بر آن، اختلالات ژنتیکی، التهاب یا عفونت گوش داخلی، آسیب‌های مکانیکی به حلزون گوش و حتی اختلالات خودایمنی می‌توانند در بروز این مشکل نقش داشته باشند.

ازجمله دلایل بروز کم شنوایی در فرکانس پایین می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

کم شنوایی حسی و عصبی

کم‌شنوایی در فرکانس پایین می‌تواند یکی از انواع کم‌شنوایی حسی-عصبی باشد. در این حالت، آسیب یا اختلال در سلول‌های مویی حلزون گوش یا مسیرهای عصبی شنوایی باعث می‌شود دریافت صداهای بم کاهش یابد. بیماری‌هایی مانند منییر، برخی اختلالات ژنتیکی یا آسیب‌های عصبی می‌توانند این نوع کم‌شنوایی را ایجاد کنند. از آنجا که کم‌شنوایی حسی-عصبی معمولاً دائمی است، تشخیص به‌موقع و استفاده از روش‌های توان‌بخشی مانند سمعک، نقش مهمی در حفظ کیفیت زندگی دارد.

بیماری منییر

بیماری منییر شایع ترین علت کاهش شنوایی در فرکانس پایین است، که به دلیل افزایش مایعات در گوش داخلی بروز می‌کند. هر چند دلیل اصلی چنین اتفاقی تا به امروز ناشناخته مانده است اما این بیماری سبب ایجاد سرگیجه ناگهانی، وزوز گوش و کاهش شنوایی در افراد می‌شود. سرگیجه‌هایی که در این افراد رخ می‌دهند ممکن است کوتاه یا طولانی باشند.

بیماری سندرم رامسی-هانت

یکی دیگر از دلایل بروز کاهش شنوایی در فرکانس پایین عفونت‌های ویروسی یا بیماری سندرم رامسی هانت است؛ بروز عفونت‌های ویروسی اغلب سبب کاهش شنوایی حسی عصبی یا کاهش شنوایی در فرکانس بالا و گاها فرکانس پایین می‌شوند. همچنین مبتلایان به سندرم رامسی هانت که در اثر آن ویروس مزبور عصب شنوایی را آلوده می‌کند، ضعف شنوایی حسی عصبی یا کم شنوایی در فرکانس بالا و پایین رخ می‌دهد. در این حالت علاوه بر ایجاد کم شنوایی فلج شدن صورت نیز حادث خواهد شد.

اوتیت میانی ترشحی

اوتیت میانی ترشحی، از دیگر علت‌های رایج بروز کم شنوایی در فرکانس پایین است. زمانی که در اثر عدم درمان عفونت، مایعات در گوش میانی تجمع پیدا کنند سبب مسدود شدن لوله استاش می‌شود. در نتیجه پرده گوش قادر به انتقال صدا نمی‌باشد. در نتیجه کم شنوایی در هر دو فرکانس بالا و پایین رخ می‌دهد.

اتواسکلروز

اتواسکلروز نیز از جمله علت‌های بروز کاهش شنوایی در فرکانس پایین است؛ این بیماری که اغلب در خانم‌ها دیده می‌شود، زمانی بروز می‌کند که استخوانچه رکابی در گوش میانی سفت شده و امکان تحرک نداشته باشد. در چنین حالتی فرد دچار کم شنوایی در فرکانس پایین می‌شود.

علائم و نشانه های کاهش شنوایی با فرکانس پایین

کاهش شنوایی در فرکانس پایین می‌تواند از شدت خفیف تا شدید متغیر باشد و ممکن است یک یا هر دو گوش را درگیر کند. این عارضه محدود به سن خاصی نیست و در هر گروه سنی می‌تواند بروز یابد. در این حالت، بلندی و انرژی صدا برای فرد کافی نیست و همین موضوع باعث ایجاد ناراحتی و دشواری در درک گفتار می‌شود. برخلاف کم‌شنوایی در فرکانس‌های بالا، بلندتر صحبت کردن می‌تواند به بهبود شنوایی فرد کمک کند.

علائم رایج کم‌شنوایی در فرکانس پایین:

• شنیدن صداها با حجم یا انرژی کمتر از حد معمول
• دشواری در درک گفتار، به‌خصوص در محیط‌های پر سر و صدا
• نیاز به شنیدن گفتار با صدای بلندتر برای فهم بهتر
• درگیری یک یا هر دو گوش
• بروز در هر سن و سال

انواع کاهش شنوایی در فرکانس پایین

کاهش شنوایی در فرکانس پایین به‌طور کلی در دو دسته اصلی طبقه‌بندی می‌شود که هر یک منشأ و مکانیسم متفاوتی دارند.

1. کاهش شنوایی حسی-عصبی (Sensorineural)
2. کاهش شنوایی انتقالی (Conductive)

کاهش شنوایی حسی-عصبی (Sensorineural):

کاهش شنوایی حسی-عصبی در فرکانس پایین، شایع‌تر بوده و معمولاً به دلیل آسیب به حلزون گوش، عصب شنوایی یا سلول‌های مویی مسئول دریافت صدا ایجاد می‌شود. بیماری منییر، برخی اختلالات ژنتیکی، آسیب‌های ناشی از ضربه یا حتی سکته مغزی می‌توانند از عوامل ایجاد آن باشند. این نوع کاهش شنوایی اغلب دائمی است و درمان آن بیشتر بر کنترل علائم و استفاده از سمعک‌های تخصصی متمرکز می‌شود.

کاهش شنوایی انتقالی (Conductive):

کاهش شنوایی انتقالی در فرکانس پایین، معمولا  زمانی رخ می‌دهد که انتقال صدا از گوش خارجی یا میانی به گوش داخلی دچار اختلال شود. علل شایع آن شامل تجمع مایع در گوش میانی، عفونت‌ها، اختلال عملکرد شیپور استاش یا مشکلات ساختاری استخوانچه‌های گوش است. این نوع معمولاً با درمان‌های دارویی یا جراحی قابل بهبود است.

علائم کاهش شنوایی در فرکانس پایین

افرادی که به کاهش شنوایی در فرکانس پایین دچار هستند دارای علائم و نشانه‌هایی هستند که وجود این عارضه در آنان را محرز می‌کنند. اولین و مهم‌ترین علامت این نوع کم شنوایی مشکل در شنیدن آوا‌ها با زیروبمی پایین است. به این معنی که در شنیدن صدا‌های بم، مانند صدای مردان که اغلب بم‌تر از صدای خانم‌ها یا کودکان می‌باشد دچار مشکل می‌شوند. از دیگر علامت این بیماری در افراد، مشکل در شنیدن صدا‌هایی مانند صدا‌های ذیل می‌باشند.

• صدای‌ ماشین‌های سنگین مانند کامیون
• صدای موتور هواپیما
• صدای گاز دادن ماشین
• صدای رعد و برق در طوفان
• صدای پس زمینه یخچال
• صدا‌های باس (بم) در کنسرت موسیقی
• مکالمات تلفنی

لازم به ذکر است که مبتلایان به کاهش شنوایی در فرکانس پایین قادرند صحبت کردن در حالت معمول را درک کنند. همچنین آنان از قدرت و مهارت‌های گفتاری مناسبی برخوردار هستند؛ زیرا در شنیدن صدا‌ها با فرکانس بالا مشکلی ندارند، به این معنی که حساسیت بیشتری نسبت به این صدا‌ها از خود نشان می‌دهند. گفتنی است که بروز علائم این بیماری در افراد متفاوت است؛ در بعضی افراد علائم مدت‌ها به صورت مخفی بوده و تنها با بررسی‌های پزشکی قابل تشخیص هستند. در برخی دیگر از افراد علائم مربوطه بسیار شدید و عمیق بوده و بدون بررسی‌های پزشکی نیز قابل شناسایی و مشاهده می‌باشند.

درمان کاهش شنوایی در فرکانس پایین

برای درمان این بیماری، شناسایی دقیق علت اصلی بروز آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا روش‌های درمانی به طور مستقیم به عامل ایجادکننده وابسته هستند. برخی از موارد کاهش شنوایی در فرکانس پایین به صورت خودبه‌خود یا با درمان‌های ساده بهبود می‌یابند، در حالی که برخی دیگر نیاز به مداخلات پزشکی یا جراحی دارند. در ادامه، روش‌های درمانی این نوع کم‌شنوایی ارائه شده است:

1. درمان کم شنوایی ناشی از فشار مغزی نخاعی؛ در بیمارانی که کاهش شنوایی به دلیل فشار مغزی نخاعی ایجاد شده است، استفاده از درمان‌های پزشکی خاص می‌تواند به بهبود شنوایی کمک کند.
2. درمان کم شنوایی ناشی از اوتیت میانی ترشحی؛ در مواردی که کاهش شنوایی ناشی از بیماری اوتیت میانی ترشحی باشد، این مشکل معمولاً به صورت خودبه‌خود و بدون نیاز به مداخله خاص برطرف می‌شود.
3. درمان کم شنوایی ناشی از اتواسکلروز؛  در صورتی که کاهش شنوایی به دلیل اتواسکلروز ایجاد شده باشد، جراحی استاپدکتومی یا استاپدوتومی انجام می‌شود. این جراحی شامل برداشتن بخشی از استخوانچه رکابی و جایگزینی آن با پروتز یا ایمپلنت است.

با توجه به این روش‌ها، انتخاب درمان مناسب باید تحت نظر متخصص گوش و حلق و بینی و پس از تشخیص دقیق انجام شود.

اصلی‌ترین درمان کاهش شنوایی در فرکانس پایین

سمعک‌هایی که به طور مخصوص جهت استفاده در مبتلایان به کاهش شنوایی در فرکانس پایین طراحی شده‌اند مهم ترین و اصلی‌ترین درمان برای این بیماری به شمار می‌آیند. این نوع سمعک‌ها به خوبی صدا‌های با زیرو بمی پایین را تقویت می‌نمایند. در نتیجه بهتر از هر نوع درمان دیگری این نوع کم شنوایی در افراد را درمان می‌کنند. در کنار استفاده از سمعک، تغییر عادات مختلف زندگی و استفاده از روش‌های دیگر درمانی می‌توانند در درمان این بیماری کارساز باشند.

آیا کم شنوایی در فرکانس پایین قابل درمان است؟ از رویا تا حقیقت!

کم شنوایی در فرکانس پایین می‌تواند نگرانی بزرگی برای افراد باشد، اما خبر خوب این است که در بسیاری از موارد، این مشکل قابل درمان است. بسته به علت ایجاد آن، مانند اوتیت میانی ترشحی، فشار مغزی نخاعی یا اتواسکلروز، روش‌های درمانی متنوعی از جمله درمان‌های دارویی، جراحی استاپدکتومی یا حتی بهبود خودبه‌خود وجود دارد. تشخیص دقیق توسط متخصص شنوایی‌سنجی و انتخاب روش درمانی مناسب، کلید بازگشت شنوایی و بهبود کیفیت زندگی شماست.

اگر نگران کم شنوایی در فرکانس پایین هستید، مهم است که هرچه سریع‌تر با یک ادیولوژیست مشورت کنید. با پیشرفت‌های پزشکی امروز، از تشخیص دقیق با ادیومتری تا درمان‌های تخصصی، راه‌حل‌های مؤثری برای این مشکل وجود دارد. برای اطلاعات بیشتر و مشاوره تخصصی، با ما در تماس باشید!

• https://www.verywellhealth.com/low-frequency-hearing-loss-1048828
• https://www.amplifon.com/uk/recognising-hearing-loss/low-frequency-hearing-loss